Category Archives: Pilipinas Info

Mga #WalangPasok Days Para sa Taong 2018

bakasyon pilipinas

Isang Mapagpalang Taon sa ating lahat!

2018 na at malapit na ring matapos ang bakasyon natin. Pero wag masiraan ng loob, narito na ang mga dapat nating abangan na mga Regular National at Special Non-working Holidays ngayong 2018.

Para sa mga Regular National Holidays:

  • New Year’s Day           –      January 1
  • Maundy Thursday      –      March 29
  • Good Friday                 –      March 30
  • Araw ng Kagitingan    –      April 9 (Mon)
  • Labor Day                     –      May 1 (Tue)
  • Independence Day      –      June 12 (Tue)
  • National Heroes Day  –      August 27 (Mon)
  • Bonifacio Day              –       November 30 (Fri)
  • Christmas Day             –       December 25 (Tue)
  • Rizal Day                      –       December 30 (Sun)
  • Eidul Fitr                      –       (To be announced)
  • Eidul Adha                   –       (To be announced)

Para sa mga Special (Non-Working) Holidays:

  • Chinese New Year       –       February 16 (Fri)
  • EDSA People Power   –       February 25 (Sun)
  • Black Saturday            –        March 31
  • Ninoy Aquino Day      –       August 21 (Tue)
  • All Saints Day              –       November 1 (Thu)
  • Immaculate Conception –  December 8 (Sat)
  • Last Day of the Year   –       December 31 (Mon)
  • Additional                    –       Nov. 2 (Fri) at Dec. 24 (Mon)

Maaari pang madagdagan ang mga ito ng mga emergency proclamations kagaya nung ginawa sa panahon ng ASEAN at tuwing may mga kalamidad o sakuna sa ilang mga partikular na lugar at iba pang mga kadahilanan.

Mayroon ding kani-kaniyang espesyal na pagdiriwang ang iba’t-ibang mga probinsiya kung saan nagdi-deklara ito nang walang pasok sa mga paaralan at lokal na tanggapan ng Pamahalaan.

So, kung empleyado ka man o estudyante, sikapan na ang trabaho o pag-aaral at planuhin nang maige ang mga darating na araw ng bakasyon.

Narito ang isang guide para sa long weekends ngayong 2018 mula sa Philippine Star.

long weekends sa pilipinas

Let’s get it on, 2018!

References:

Advertisements

How Well Do You Know About Philippine Independence? (Infographic)

Ito ay isang guest post mula sa M2.0 Communications. Maligayang buwan ng kalayaan! -RP

********************************************

How Well Do You Know About Philippine Independence?
by: M2.0 Communications

118 Years After: How Well Do You Know About Philippine Independence?

Philippines is a haven for some of the world’s awesome tourist destinations, mouthwatering delicacies, and of course, home to the most hospitable people in the world. But did you know that the Philippines has a long line of history?

One being the unforgettable 1898 proclamation of independence. As the Filipinos realize that it’s time to break free from the Spanish rule, a revolution was ignited which led to claiming the long-clamored freedom from the 333-year rule of Spaniards. But a lot went down during the pivotal moment in Philippine history. And if you’re one of the Filipinos who would want to know more, you’re in luck!

M2.0, a PR company in the Philippines, brings you a breakdown on the events that took place during the country’s proclamation of independence and some interesting facts that you don’t want to miss. Click here.

Mga Tungkulin at Responsibilidad ng mga Elected Government Officials

Narito ang ilan sa mga trabaho, tungkulin at responsibilidad na dapat gampanan ng ating mga inihahalal na mga opisyal ng lokal at pambansang gobyerno.

palasyo ng malakanyang

Pangulo ng Pilipinas
  • Commander in chief ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas
  • Pinuno ng ehekutibong sangay ng Pamahalaan (kabilang ang mga Cabinet at lahat ng mga Kagawaran)
  • Tanggihan ang bagay na paglalaanan ng pondo o sistema ng pagbubuwis
  • Magtalaga ng bagong ikalawang pangulo mula sa kongreso at sa pahintulot ng nakararami sa kongreso kapag nabakante ang posisyon ng ikalawang pangulo
  • Depende sa pagsang-ayon ng kumisyon ng pagtatalaga, italaga ang mga pinuno ng mga sangay na tagapagpaganap, kinatawan sa ibang bansa, pampublikong kinatawan, ilang opisyal ng kasundaluhan, at iba pang posisyon sa gobyerno ayon sa konstitusyon
  • Mangangasiwa sa lahat ng sangay ng gobyerno at siguraduhing lahat ng batas ay nasusunod
  • Mamuno sa buong kasundaluhan at pakilusin ang mga sundalo kung kinakailangan
  • Ipataw ang Martial Law o bawiin ang Writ of Habeas corpus sa loob ng 60 araw sa panahon ng pananakop o pag-aaklas
  • Mangontrata para sa pondo o pangungutang ng gobyerno sa pakikipag-ugnayan sa Lupon ng Pananalapi
  • Magpasa sa kongreso ng badyet at pagkukunan ng pondo para dito
  • Magtalaga ng mga miyembro ng punong hukom at mga hukom ng mababang hukuman
  • Magbigay ng mga utos sa pagpapaganap ng katungkulan ng gobyerno at mga sangay nito
  • Paganahin ang kapangyarihan sa mga dayuhan sa loob ng bansa
  • Kumpiskahin ang pribado o pampublikong ari-arian ng may ampat na kabayaran para sa kapakanan ng lipunan gamit ang maayos na pamamaraan ng batas
  • Ilaan ang pampublikong lupa para gamitin ng publiko
Bise Presidente
  • Maaaring tumanggap ng posisyon sa gabinete at gampanan ang tungkulin nito
  • Magsilbing Pangulo kung ang posisyon na ito ay nabakante
Senador at Kongresista
  • Humarap sa kanilang lupon para madinig sa mga bagay na may kinalaman sa kanilang katungkulan
  • Magdeklara ng kundisyon ng giyera ayon sa boto ng 2/3 ng pinagsamang pagpupulong ng senado at kongreso
  • Sa panahon ng giyera o sakuna, maaaring bigyan ng kongreso ang Pangulo ng kapangyarihan para tugunan ang sitwasyon, maaari din itong bawiin ng kongreso
  • Magmumula sa mababang kapulungan ang mga batas na ipapatupad ukol sa pagbubuwis, utang ng gobyerno at iba pang bayarin (ang senado ay maaari lamang magmungkahi at sumang-ayon).
  • Ang proseso sa pag-aapruba ng pondo ng kongreso ay susunod sa patakaran ng pag-aapruba sa iba pang sangay ng gobyerno
  • Isaad ang paglalaanan ng mga espesyal na pondo at siguraduhing may mapapagkunan nito ayon sa pambansang ingat-yaman o di kaya ay nararapat na kalapin sa naaayon na pagbubuwis
  • Gampanan ang kanilang tungkulin sa mga komiteng itinalaga sa kanila
  • May mga pondo na ipagkakaloob sa ilang opisyal ngunit kinakailangang gamitin para sa pampublikong kapakanan, suportado ng mga dokumento at naaayon sa mga patakaran at batas.
  • Ibalik sa pangkalahatang pondo ng gobyerno ang sobra sa mga espesyal na pondo
  • Walang batas na ipapasa para palawakin ang kapangyarihan ng katas-taasang hukuman
  • Walang batas na ipapasa para magtalaga ng political dynasty
  • Magtalaga ng sistema para imungkahi o tanggihan ng taumbayan ang isang batas na ipinasa ng kongreso alinsunod sa pamamaraan ng pagmungkahi o pagtanggi
  • Isaad ang katangian ng mga hukom para matangap sa mababang hukuman
  • Tanggihan o pahabain ang martial law na ideneklara ng pangulo
  • Linawin ang limitasyon at sakop ng mga korte ng hustisya maliban sa pinakamataas na korte o kataas-taasang hukuman
  • Mag-impeach ng pangulo, ikalawang pangulo, miyembro ng punong kahukoman, miyembro ng komisyon ng konstitusyon at ang ombudsman
  • Magmungkahi ng pagbabago sa konstitusyon
Gobernador ng Lalawigan
  • Ilatag ang batayan ng mga polisiya ng probinsiya at managutan sa sangguniang panlalawigan para sa mga programa ng gobyerno
  • Bigyang direksyon ang planong pangkaunlaran ng probinsya
  • Ihayag sa Sangguniang Panlalawigan ang programa ng gobyerno at magmungkahi ng angkop na polisiya at proyekto
  • Pangatawanan ang probinsiya sa lahat ng negosasyon , kontrata at obligasyon sa pagsang-ayon ng Sangguniang panlalawigan
  • Magsagawa ng mga paraan para matugunan ang mga sakunang natural o gawang-tao
  • Suriin ang mga talaan at dokumento ng lahat ng tauhan ng probinsiya
  • Mamahagi ng utos na tagapagpaganap ng Pangulo sa loob ng 72 oras mula sa pagkakautos nito
  • Bisitahin ang mga siyudad at munisipyo ng probinsya minsan kada anim na buwan
  • Pangatawanan ang probinsya sa mga palaro sa labas ng probinsya
  • Magsagawa ng taunang palarong panlalawigan
  • Magpasa sa Pangulo ng taunang ulat ukol sa mga pangyayari sa probinsya
  • Ipataw ang mga batas, ordinansa at mga aprubadong programa, proyekto at gawain sa probinsya
  • Magpatawag ng pagpupulong ng mga opisyal sa probinsya
  • Pangasiwaan ang planong pangkapayapaan at pangkatahimikan ng probinsya
  • Tumawag sa mga mga ahensya ng pagpapatupad ng batas upang sugpuin ang rebelyon at iba pang kilos laban sa kapayapaan
  • Mangasiwa sa pangangalap ng pondo at buwis para sa pagpapatakbo ng mga Gawain ng probinsya
  • Paabrubahan sa Sanggguniang Panlalawigan ang taunang badyet ng probinsya
  • Mamahagi at bumawi ng mga permiso at lisensya
  • Magsagawa ng mga hakbang para mapangalagaan ang likas-yaman
  • Pangalagaan ang mga karapatan at ari-arian ng probinsya
  • Magtalaga ng mga pagdinig sa mga kaso na mya kinalaman sa paglabag sa ordinansa sa di pagbayad sa buwis at pagbawi ng pondo at ari-arian
  • Siguruhin ang pamamahagi ng mga serbisyong pampubliko
Municipal Mayor
  • Mangasiwa sa lahat ng gawain ng lungsod
  • Ilatag ang batayan ng mga polisiya ng lungsod at managutan sa Sangguniang Panlungsod para sa mga programa ng gobyerno
  • Bigyang direksyon ang planong pangkaunlaran ng lungsod
  • Ihayag sa Sangguniang Panlungsod ang programa ng gobyerno at magmungkahi ng angkop na polisiya at proyekto
  • Pangatawanan ang syudad sa lahat ng negosasyon, kontrata at obligasyon sa pagsang-ayon ng Sangguniang Panlungsod
  • Magsagawa ng mga paraan para matugunan ang mga sakunang natural o gawang-tao
  • Suriin ang mga talaan at dokumento ng lahat ng tauhan ng lungsod
  • Bisitahin ang mga barangay minsan kada anim na buwan
  • Magkasal
  • Magsagawa ng palarong panlungsod
  • Magpasa sa gobernador ng taunang ulat ukol sa mga pangyayari sa syudad
  • Ipataw ang mga batas, ordinansa at mga aprubadong programa, proyekto at gawain sa lungsod
  • Magpatawag ng pagpupulong ng mga opisyal sa lungsod
  • Pangasiwaan ang planong pangkapayapaan at pangkatahimikan ng lungsod
  • Tumawag sa mga mga ahensya ng pagpapatupad ng batas upang sugpuin ang rebelyon at iba pang kilos laban sa kapayapaan
  • Mangasiwa sa pangangalap ng pondo at buwis para sa pagpapatakbo ng mga gawain ng lungsod
  • Paabrubahan sa Sangguniang Panlungsod ang taunang badyet ng lungsod
  • Mamahagi at bumawi ng mga permiso at lisensya
  • Magsagawa ng mga hakbang para mapangalagaan ang likas-yaman
  • Pangalagaan ang mga karapatan at ari-arian ng lungsod
  • Magtalaga ng mga pagdinig sa mga kaso na may kinalaman sa paglabag sa ordinansa sa di pagbayad sa buwis at pagbawi ng pondo at ari-arian
  • Siguruhin ang pamamahagi ng mga serbisyong pampubliko
Vice Mayor
  • Manilbihang pangunahing opisyal ng Sangguniang Panlungsod (SP), maaari lamang bumoto pag tabla (pareho ang dami ng bilang) ang botohan
  • Pirmahan ang mga dokumento sa paggasta ng SP
  • Italaga ang mga opisyal at empleyado ng SP ayon sa nakasaad sa serbisyo sibil
  • Punan ang nalalabing panahon sa opisina ng mayor kung ito ay mabakante
Sangguniang Panlungsod (City Councilors)
  • Aprubahan at magpasa ng mga resolusyon para sa maayos na pagpapatakbo ng lokal na pamahalaan.
  • Gamitin ang buwis at iba pang likas yaman para sa pagpapaunlad ng lungsod
  • Magsagawa ng mga ordinansa sa pag-aapruba ng mga permiso at lisensya ng kalakalan at iba pang operasyon sa lungsod
  • Mangasiwa sa mga gusali at imprastrakturang nasasakupan ng lungsod
  • Aprubahan ang mga ordinansa sa mahusay na pamamahagi ng mga serbisyo publiko
  • Gawin ang iba pang katungkulan na ipinagkaloob ng batas
Barangay Kapitan
  • Ipataw ang mga batas at ordinansa na naangkop sa barangay
  • Makipagtalakayan at mangontrata para sa barangay sa pahintulot ng Sangguniang Barangay
  • Panatilihin ang kaayusang pampubliko
  • Tumulong sa Mayor at sa Sangguniang Panglungsod sa kanilang mga tungkulin
  • Magtawag at mangasiwa sa mga pulong ng barangay at bumoto lamang kapag patas ang botohan
  • Magtalaga at palitan ang ibang mga opisyal ng barangay sa pahintulot ng nkararami sa sangguniang barangay
  • Bumuo at manguna ng grupo para maaksiyunan ang anumang kalamidad
  • Makipag-ugnayan sa konsehong pangkaunlaran ng barangay sa paghahanda ng badyet ng barangay
  • Aprubahan ang mga dokumento sa mga gastusin ng barangay
  • Ipataw ang mga batas at regulasyon para sa proteksyon ng kalikasan
  • Ipatupad ang operasyon ng katarungang pambarangay
  • Subaybayan ang mga gawain ng Sangguniang Kabataan
  • Siguraduhin ang pamamahagi ng serbisyo publiko, magsagawa ng taunang palarong pambarangay
  • Maaaring magdala ng armas sang-ayon sa nakasaad sa batas
Sangguniang Pambarangay (Barangay Councilors)
  • Ipataw ang mga ordinansa para sa kapakanan ng barangay
  • Ipataw ang mga ordinansa sa pagbubuwis
  • Sundin ang taunang badyet
  • Paglaanan ang pagpapagawa at pagpapaayos ng mga gusali at pampublikong gawain ayon sa pondo ng barangay at iba pang pondo na nakalaan
  • Magbigay mungkahi sa Sangguniang Panlungsod para sa ikauunlad ng barangay
  • Tumulong sa paggawa at pag-organisa ng mga kalakalan sa loob ng barangay
  • Pangasiwaan ang mga pasilidad na nasa kapangyarihan ng barangay pati na ang pagsingil sa pag-gamit ng mga ito
  • Mangalap ng pondo, materyales at tauhan para sa pampublikong gawain at kalakalan na makatutulong sa barangay
  • Bayaran ng naaayon ang paninilbihan ng mga opisyal ng barangay
  • Pahintulutan ang punong barangay na mangontrata para sa barangay
  • Magpataw ng parusang pagbabayad ng salapi sa paglabag ng anumang ordinansa
  • Ibigay ang mga pangangailangan ng lupong tagapamayapa at pangkat ng tagapagkasundo para sa pagganap ng kanilang tungkulin
  • Ibigay ang mga pangangailangan ng mga tanod at mga serbisyong pampubliko sa pagganap ng kanilang tungkulin
  • Magsagawa ng mga programa na humihikayat sa publiko na tumulong sa gobyerno
  • Magsagawa ng mga paraan para maiwasan ang pagdami ng mga squatter at masasamang elemento
  • Proteksiyunan ang kapakanan ng mga bata sa barangay lalo na ang edad 7 pababa
  • Magsagawa ng mga paraan para masugpo ang pagkalulong sa bawal na gamot at pang-aabuso sa bata
  • Pangunahan ang pagtatatag ng mataas na paaralan sa baranggay kung kakayanin
  • Maglaan ng lugar sa barangay para sa hindi pormal na edukasyon kung kakayanin
  • Maglaan para sa pamamahagi ng serbisyo publiko
  • Tulungan ang punong barangay sa kanyang mga katungkulan
  • Panatilihin ang pampublikong kaayusan at kapayapaan
  • Gawin ang ibang pang katungkulan na ipinataw sa kanila ng punong barangay
Sangguniang Kabataan (SK)
  • Magsagawa ng mga programa para sa paglago ng sosyal, politika, kultura, dunong, pagpapahalaga, ispiritwal at pisikal ng mga miyembro
  • Magsagawa ng mga gawain para kumalap ng pondo parasa sangguniang kabataan
  • Bumuo ng mga grupo para sa pagganap ng tungkulin ng SK
  • Magpasa ng taunang report sa sangguniang barangay ukol sa mga gawain at proyekto ng SK
  • Kumonsulta at makipag-ugnayan sa iba pang mga grupo ng kabataan sa barangay sa pagbuo pagpapalaganap ng mga polisiya at programa
  • Gawin ang iba pang katungkulan na ipinataw ng Sangguniang Barangay

References:

BBL: Kapayapaan sa Mindanao o Kapangyarihan Para sa MILF?

Warning: Explicit words (well, ‘di naman masyado)

I don’t expect na marami ang magbabasa nitong napakahaba at napaka-boring post na ito about a stupid draft na minamadaling aprubahan without revisions. So I decided to go full rant mode, no holds barred tungkol sa BBL sa post na ito.

Ipapaliwanag ko lang sandali kung bakit hindi dapat aprubahan ang Bangsamoro Basic Law (BBL).

Ang kapayapaan sa Mindanao ay hangad ng lahat ng matino at nagmamalasakit na Pilipino. At sa paraan ng pag-prisinta ng Bangsamoro Basic Law (BBL), parang ito na nga ang sagot sa minimithi nating long-lasting na kapayapaan.Magagalit ka pa nga sa mga kumukontra na maipasa ito.

That is until you read the contents of the BBL.

Kapag nabasa mo ang draft nitong bill na ito, you will agree na ang BBL is probably the most stupid, ignorant, masochist, luxurious, traitor law na maaaring isampal ng Pamahalaaan sa mukha ng lahat ng mga Pilipino.

SPOILER ALERT! Ang kapayapaang ipinagyayabang ng BBL ay FAKE! Kasinungalingan at deliberate na panloloko ang ibinibigay sa mga taong hindi alam ang nilalaman nito!

THERE IS NO PEACE IN BBL, ONLY A VERY POWERFUL MILF and possibly a stronger influence of Malaysia sa Mindanao.

Ang magandang itanong sa mga sumusuporta sa bill na ito eh nabasa na ba nila yung nilalaman ng bill? Mahigit 100 pages ang BBL pero hindi ganun kahirap intindihin ang English nito at sa tingin ko eh kahit highschool students eh kayang ma-analyze ang mga probisyon ng BBL.

Basically, kung hindi mo pa nabasa ang bill ay wala kang karapatang kumontra dito. Gayunpaman, hindi mo rin dapat kampihan ang bill dahil sa mga pangakong hindi mo naman alam kung totoo.

At dahil nabasa ko na ang nilalaman ng bill, pwede na akong kumontra dito.

Una sa lahat, ano ang BBL?

To summarize, ang BBL (House Bill No. 4994) ay bill na nagna-nullify sa kasalukuyang Autonomous Region of Muslim Mindanao. Papalitan ito ng Bangsamoro Government na may mas malaking sakop at mas maraming karapatan, kapangyarihan at kontrol sa kanyang nasasakupan. Mula sa MNLF ay lilipat sa poder ng MILF ang pamamahala sa magiging Bangsamoro Region.

Pero ang Bangsamoro Government ay hindi pangkaraniwang autonomous region. Ito ay para na ring isang Islamic State sa bansang Pilipinas na magkakaroon ng Parliamentary Government with several exclusive powers sa nasasakupan nito.

Meron siyang sariling government system (executive and legislative) at iba pang mga agencies at offices na nago-overlap pero hiwalay sa National Government.

Article IV Section 2. Democratic Political System. The Bangsamoro Government shall be parliamentary. Its political system is democratic, allowing its people to freely participate in the political process within its territory.

Article VII Section 1. Powers of Government. – The powers of government shall be vested in the Bangsamoro Parliament, which shall exercise those powers and functions expressly granted to it in this Basic Law, and those necessary for or incidental to the proper governance and development of the Bangsamoro. It shall set policies, legislate on matters within its authority, and elect a Chief Minister, who shall exercise executive authority in its behalf.

It’s technically a different country with its own laws and implementing body. Parang relasyon ng UK at New Zealand.

At obligado ang Pamahalaan na gastusan ang Bangsamoro Government mula sa start-up nito, hanggang sa maitatag ito at habang tumatakbo ito. So, although layunin ng Bangsamoro Government na magkaroon ng fiscal autonomy, obligado pa rin ang Pilipinas na tustusan regularly ang Bangsamoro Government forever.

Saan pumapasok yung sinasabi nilang KAPAYAPAAN once and for all?

Article IV Section 5. Promotion of Unity. The Bangsamoro Government shall promote unity, peace, justice, and goodwill among all peoples, as well as encourage a just and peaceful settlement of disputes. The Bangsamoro abides by the principle that the country renounces war as an instrument of national policy, adopts the generally accepted principles of international law as part of the law of the land and adheres to the policy of peace, equality, justice, freedom, cooperation, and amity with all nations.

THAT’S IT! Iyan lang ang nag-iisang portion na nagsasabing magiging mapayapa na sila. Pero hindi pa rin iyon malinaw na ginagarantiya sa BBL. Magiging policy lang iyon ng Bangsamoro Government.

Parang yung anti-political dynasty provision na isinasaad sa Saligang Batas natin. Bawal daw ang Political Dynasties pero meron pa rin.

Article II Section 26. The State shall guarantee equal access to opportunities for public service, and prohibit political dynasties as may be defined by law. (1987 Philippine Constitution)

Dahil hindi naman nilinaw sa Konstitusyon kung paano ipo-prohibit ang political dynasties, hindi pa rin napigil ang mga ito sa paghahasik ng lagim sa bansa.

Ganun din ang pag-“abide” ng Bangsamoro sa national policy ng bansa na i-renounce ang violence o digmaan. Hindi nililinaw ng BBL kung paano sisiguraduhin na hindi na ulit guguluhin ng MILF o ng sinumang rebelde mula sa Bangsamoro ang bansang Pilipinas. Kaya walang kasiguruhang mahihinto na ang digmaan sa Mindanao.

Ang kapayapaang sinasabing makakamit nila is this:

  • Ibigay natin ang kontrol ng Bangsamoro sa MILF
  • Ibigay natin ang mga kapangayarihang hinahangad ng MILF
  • Suportahan natin legally and financially ang Bangsamoro Government

And hopefully, hindi na magrerebelde at gagawa ng gulo ang MILF sa Mindanao.

WALANG NAKASAAD SA BILL NA IDI-DEMILITARIZE O IDI-DISARM ANG MILF kapag naaprubahan ang BBL! Walang instructions kung paano isusuko ang kanilang armas dahil hindi naman sinabing isuko nila ang mga armas nila.

On the contrary, palalakasin pa natin ang armed forces ng MILF sa pamamagitan ng Bangsamoro Police Force at Bangsamoro Armed Forces na bubuuin kapag naipasa na ang BBL!

Article IX Section 2. Bangsamoro Police. – There is hereby created a Bangsamoro Police which shall be organized, maintained, supervised, and utilized for the primary purpose of law enforcement and maintenance of peace and order in the Bangsamoro. It shall be part of the Philippine National Police.

Article IX Section 5.f. The Bangsamoro Police Board shall have the power to investigate complaints against the Bangsamoro Police. Appeals from its decision may be lodged with the National Police Commission. Pending resolution of the appeal, its decisions may be executed. 

Article XI Section 15. Defense and Security. – The Central Government may create a Bangsamoro Command of the Armed Forces of the Philippines for the Bangsamoro, which shall be organized, maintained, and utilized in accordance with national laws. Qualified inhabitants of the Bangsamoro shall be given preference for assignments in the said Bangsamoro Command.

So, may sarili na silang Police Force, pwede pa silang bigyan ng sarili nilang Armed Forces!

BAKIT PUMAYAG ANG PANGULONG AQUINO DITO? BAKIT ALL-OUT ANG SUPPORT NINA MIRIAM CORONEL-FERRER AT TERESITA DELES DITO???

Ang sinasabing kapayapaan eh hindi sigurado at baka sakaling resulta lang kapag naibigay na sa MILF ang lahat ng hinihingi nila. Walang ginagarantiyang kapayapaan ang Bangsamoro Basic Law. READ IT for yourself.

PERO BAKIT BA TAYO NAKIKIPAG-NEGOTIATE SA MILF IN THE FIRST PLACE? Sabi nga ni Sen. Miriam Santiago:

”Who gave the MILF authority to represent the Bangsamoro among the MNLF, MILF, BIFF and other groups that are now springing into existence? Which one shall be validly allowed to claim that it represents the Bangsamoro or the entire Islamic peoples within the Philippine territory?,” – Sen. Miriam Santiago.

Hindi sinasabi sa konstitusyon na pwede tayong gumawa ng sub-state or Parliamentary Government na hiwalay sa National Government. Ang ibinibigay lang na probisyon ng ating konstitusyon ay gumawa ng autonomous region.

Article X Section 1. The territorial and political subdivisions of the Republic of the Philippines are the provinces, cities, municipalities, and barangays. There shall be autonomous regions in Muslim Mindanao and the Cordilleras as hereinafter provided. (1987 Philippine Constitution)

Wala ring nakasaad sa BBL na kapag nag-fail ito eh ibabalik sa National Government ang kontrol sa Bangsamoro. Ang BBL creates a Bangsamoro Government that stays forever. Kelangang gumawa na naman ng panibagong batas para palitan ito kapag pumalya.

Hindi ba paglabag sa konstitusyon ang pagbuwag sa mga established autonomous region?

Bukod sa Bangsamoro Government at regular monetary support ay sinisigurado rin ng Pamahalaan na magkakaroon ng key positions sa National Government ang Bangsamoro people. Including, cabinet positions at iba pang executive government positions.

Article VI Section 9. Bangsamoro Participation in Central Government. – It shall be the policy of the Central Government to appoint competent and qualified inhabitants of the Bangsamoro in the following offices in the Central Government: at least on (1) Cabinet Secretary; at least one (1) in each of the other departments, offices and bureaus, holding executive, primarily confidential, highly technical, policy-determining positions; and one (1) Commissioner in each of the constitutional bodies.

So, para pala magkaroon ng kapayapaan at ma-address ang kahirapan eh kelangan kaming mga Kapampangan eh magrebelde na rin dapat sa Pamahalaan at humingi ng special privileges? Pa’no yung mga Bisaya? Pa’no yung mga Igorot? Pa’no yung mga Aeta? Napapabayaan din kami ng Pamahalaan ah!

Paano rin masisiguro ng Pamahalaan na hindi mga kamag-anak lang ng mga MILF ang hahawak sa mga key positions sa pamahalaan nila? Eh di magulo na naman sila dahil sa power tripping at paglitaw ng mga bagong rebelde sa loob ng Bangsamoro? Ayon sa BBL, ang transitionary authorities ay members ng MILF.

Article XVI Section 2. Bangsamoro Transition Authority. – There is hereby created a Bangsamoro Transition Authority (BTA) which shall be the interim government or the governing body in the Bangsamoro during the transition period. The Moro Islamic Liberation Front (MILF), being the principal party to the Comprehensive Agreement on the Bangsamoro, shall lead the BTA, in its leadership and membership.

Isang probisyon ng BBL ay ang karapatang pumasok sa trade deal or makipag-negotiate sa ibang bansa ng Bangsamoro Government.

Paano yung mga teroristang nagpapanggap na foreign donors or investors sa Bangsamoro? Iche-check ba ng Pamahalaan yun? Of course not! Exclusive power ng Bangsamoro yun eh!

Article XII Section 1. Fiscal Autonomy. – The Bangsamoro shall enjoy fiscal autonomy with the end in view of attaining the highest form of economic self-sufficiency and genuine development. It shall be entitled to all fund sources enumerated herein, and shall have the power to create its sources revenues as provided in this law.

Article XII Section 2. Auditing. – All public funds of the Bangsamoro are subject to auditing. For this purpose, a Bangsamoro Commission on Audit (BCA) is hereby created. It shall have the power, authority, and duty to examine, audit and settle all accounts pertaining to revenue and receipts of, and expenditures or uses of funds and property, owned or held in trust by, or pertaining to the public funds utilized by the Bangsamoro.

Article XII Section 24. Grants and Donations. – Grants and donations from foreign and domestic donors received by the Bangsamoro Government for the development and welfare of the people in the Bangsamoro shall be used solely for the purpose for which they were received.

Article XIII Section 30. Islamic Banking and Finance. – The Bangsamoro Government, the Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP), the Department of Finance (DOF), and the National Commission on Muslim Filipinos (NCMF) shall jointly promote the development of an Islamic banking and finance system, to include among others the establishment of a Shari’ah Supervisory Board.

Bakit nag-fail yung MNLF? Hindi ba dahil sa graft and corruption din? Dahil kahit na maganda yung mga nakasulat na probisyon sa papel eh hindi rin nasunod? Ang na-satisfy lang ay yung mga MNLF officers at hindi yung mga nasasakupan.

Ano ang garantiyang hindi magfe-fail ang Bangsamoro Government dahilan sa graft and corruption?

Instead of Bangsamoro Government, bakit hindi magtayo ang Pamahalaan ng Mindanao Development Authority? Or bakit hindi sila magtayo ng Malakanyang Branch sa Mindanao? Maa-address nito yung neglect ng Pamahalaan sa Mindanao sa problema ng violence at kahirapan sa Mindanao.

While at it, magtayo na rin dapat ang Malakanyang ng mga branches sa Visayas at sa Mt. Province. Magastos ba, sabi mo? Narito ang planong ibigay ng Pamahalaan sa Bangsamoro Government.

Perang Ibibigay ng Gobyerno

  • 1 bilyon Pesos start-up + supplemental funds (Article XVI Section 13)
  • 7 bilyon Pesos for 1st year (Article XVI Section 2)
  • 10 bilyon Pesos over 5 years (Article XVI Section 2)
  • 2 bilyon Pesos each year onward (Article XVI Section 2)
  • 25% share ng Gobyerno sa Bangsamoro earnings waived for 10 years (Article XII Section 10)
  • 4% of net National internal Revenue regular block grant every year (Article XII Section 15/16)
  • Separate funds para sa mga offices ng Bangsamoro (Article VII Section 10)
  • Additional funds for development projects and infrastructures (Article XII Section 21)
  • Current funds ng ARMM na ibibigay lahat sa Bangsamoro Gov’t (Article XVI Section 13)
  • Benefits para sa mga affected ARMM employees (Article XVI Section 9)

BBL budget

At ano ang financial gains ng Pilipinas?

– percentage in mining or percentage in taxes pero ikukunsulta pa dapat sa Bangsamoro

Article XII Section 9.k. Where all taxable elements are within the Bangsamoro territory, taxes under letters (a) to (d) above shall no longer be imposed by the Bureau of Internal Revenue (BIR) of the Central Government. The Intergovernmental Fiscal Policy Board shall promulgate rules on the determination of taxable elements in relation to taxes (a) to (d) above and on the sharing of revenues from the collection of such taxes where the taxable elements are found within and outside of the Bangsamoro territory. Any dispute between the Bangsamoro Government and the Central Government arising from the imposition of taxes under (a) to (d) above shall be addresses by the intergovernmental Fiscal Policy Board.

At ang limpak limpak na salaping ito ay hindi naman natin alam kung talagang mapupunta sa dapat nitong puntahan. For all we know eh sinuportahan pala natin ang lihim na terorrist acitivities ng MILF eh hindi pa natin alam. (Hindi ko po sinasabing may terrorist activities ang MILF)

milf and biff links
wag po nating kalimutan na isa lang ang pinanggalingan ng MILF at ng BIFF…

Gagastusan natin ng todo-todo ang Bangsamoro Government na hindi naman siguradong magbibigay ng kapayapaan sa Mindanao. And we may even be helping them fund terrorist activities.

Bakit hindi na lang gastusin ng Pamahalaan ang lahat ng perang ito sa Mindanao kahit walang BBL? Kahit walang Bangsamoro Government?

Ibuhos natin ang lahat ng pondo sa pagpapabuti ng buhay ng mga kababayan natin sa Mindanao at baka sakaling bumalik ang tiwala nila sa Pamahalaan at huwag nang gustuhin ang humiwalay pa dito.

BAKIT SOBRA-SOBRANG SPECIAL PRIVILEGES AT KATAKU-TAKOT NA PERA ANG IBIBIGAY NG PAMAHALAAN SA MILF PARA ITAYO ANG BANGSAMORO?

Binasa ba talaga ng Pangulo yung draft ng BBL? I suspect not. Puro maling imprmasyon na naman siguro ang ibinibigay ng mga alipores ng Pangulo sa kanya.

Hindi dapat hinahayaan ng Pangulo na palibutan siya ng mga taong puro papuri at pagluwalhati ang alam gawin para sa draft bill na ito.

Kailangan ng Pangulo na makinig din sa mga salungat dito at pakinggan ang mga dahilan nila.

ISANG MALAKING KAHANGALAN AT TRAHEDYA ANG MADALIANG PAG-APRUBA NITO NANG WALANG ANUMANG REVISIONS.

98% ng laman ng bill is pag-ensure sa kapangyarihan at pribilehiyo na tatanggapin ng MILF sa Bangsamoro Government! (I really encourage everyone to please read this more than 100 page of stupid bill!)

Do not be fooled! This bill is not about peace! This is about giving-in to a Muslim rebel group!

Hindi ito dapat tawaging peace negotiations. Ang tawag dito, “How to Establish the Bangsamoro Government” negotiations!

Ilang batas na ba sa Pilipinas ang mukha lang maganda sa papel at hindi naman talaga ipinapatupad? Ano ang kasiguruhan ng Pamahalaan na susundin ng MILF ang lahat ng nakasulat sa BBL lalo na yung mga probisyon na isinasaad ng “shared powers”?

This is Philippines! Always prepare for the worst!

Lahat ng rights at privileges na ibinibigay ng BBL ay ibinibigay na rin ng kasalukuyang konstitusyon. Ang magiging iba lang ay magiging under na sa MILF ang Bangsamoro region at Shari’ah Law ang ipapatupad na batas sa kanilang nasasakupan.

Kwestyonable rin ang Shari’ah Law dahil may mga batas ito na labag sa konstitusyon ng Pilipinas (polygamy, marrying underaged girls, death penalty, divorce, etc.). Pero gustong gawin ng Bangsamoro Government na higit pa sa Supreme Court ang desisyon ng Shariah Court.

Article X Section 1. Justice System in the Bangsamoro. – The justice system in the Bangsamoro shall consist of Shari’ah law which shall have supremacy and application over Muslims only; the traditional or tribal justice system, for the indigenous peoples in the Bangsamoro; the local courts; and alternative dispute resolution systems.

Questionable ang safety ng sinumang papasok sa Bangsamoro region dahil hindi na protektado ng national laws. Bangsamoro crime laws na ang ipapatupad. Paano makakasiguro ng fair trial kung hindi ka taga-Bangsamoro?

Paano ang karapatan ng mga kababaihan? Kapag na-rape ba sila, kasalanan nila? Paano ang iba pang mga indigenous people at minority sa loob ng Bangsamoro? Sigurado nga bang makakatanggap sila ng pantay na treatment sa loob ng Bangsamoro kahit hindi sila Muslim?

Ilan pa sa mga kwestyonableng probisyon ng BBL ay ang kakayahang mangamkam ng lupa ng mga may kapangyarihan sa Bangsamoro in the form of “redistricting”.

Article V Section 3.57. The Bangsamoro Parliament may create, divide, merge, abolish or substantially alter boundaries of provinces, cities, municipalities or barangays in accordance with a law enacted by the Bangsamoro Parliament, and subject to the approval by a majority of the votes cast in a plebiscite in the political units directly affected.

Article VII Section 8. Redistricting. – The Parliament shall have the power to reconstitute, by law, the parliamentary districts apportioned among the provinces, cities, municipalities, and geographic areas of the Bangsamoro to ensure equitable representation in the Parliament. The redistricting, merging or creation, of parliamentary districts shall be based on the number of inhabitants and additional provinces, cities, municipalities, and geographic areas, which shall become part of the territories of the Bangsamoro Government.

Kwestyonable rin ang full authority na ibinibigay ng Pamahalaan sa land and water resources ng Bangsamoro Government.

Makiki-share lang ang Pamahalaan sa anumang kikitain mula sa mga ito. Hindi sila ang nakiki-share. Ang National Government ng bansang Pilipinas na kinaroroonan ng Bangsamoro Government ang makiki-share. Bakit? Para sa kapayapaan! Of course!

Article XIII Section 8. Natural Resources, Nature Reserves and Protected Areas. – The Bangsamoro Government shall have the authority, power, and right to explore, develop and utilize the natural resources, including surface and sub-surface rights, inland waters, coastal waters, and renewable and non-renewable resources in the Bangsamoro.

Kwestyonable rin ang intergovernmental relations body na composed mainly of Bangsamoro Ministry people! How convenient, di ba? Ano mang conflict meron tayo sa Bangsamoro, talo na agad tayo sa botohan pa lang.

Article XII Section 35. Intergovernmental Fiscal Policy Board. – There is hereby created an Intergovernmental Fiscal Policy Board (IGFBP) that shall address revenue imbalances and fluctuations in regional financial needs and revenue-raising capacity of the Bangsamoro.

Article XII Section 36. Functions. – The IGFBP shall undertake the following functions: (b) Address disputes between the Central Government and the Bangsamoro Government involving the collection of capital gains tax, documentary stamp tax, donor’s tax and estate tax in the Bangsamoro;

Article XII Section 37. Composition. – The Board shall be composed of the heads and/or representatives of the appropriate ministries and offices in the Bangsamoro Government. The Central Government shall likewise be represented in the Board by the Secretary of Finance and such other officials as may be necessary. Once full fiscal autonomy has been achieved by the Bangsamoro, it may no longer be necessary to have a representative from the Central Government to sit in the Board.

Heto pa ang isang kwestyonable (pero di ako masyadong sigurado), basically ay kayang sakupin ng Bangsamoro Government ang buong Mindanao. Sinuman ay welcome sumali sa Bangsamoro Government.

Article III Section 2. Core Territory – The core territory of the Bangsamoro shall be composed of:

d. all other contiguous areas where there is resolution of the local government unit or a petition of at least ten percent (10%) of the registered voters in the area asking for their inclusion at least two months prior to the conduct of the ratification of the Bangsamoro Basic Law and the process of delimitation of the Bangsamoro.

Bakit minamadali ang pagpasa ng BBL? Dahil next year na nila gusto umpisahan ang election. Meron na silang set and fixed schedule (May 2016).

Hindi na nila kinu-consider na may kokontra sa bill na ito. Bakit? Dahil hatid nito ay kapayapaan. Kapayapaang hindi nakasulat na mangyayari. Kahit bali-baligtarin mo ang BBL.

Article XVI Section 12. Regular Elections. – The first regular elections for the Bangsamoro Government under this Basic Law shall be held on the first Monday of May 2016. It shall be governed by the Bangsamoro Electoral Code.

Of course lahat tayo gusto ng peace pero unfortunately, hindi ito ipinapangako ng BBL. At walang klarong nakasulat na igi-give-up ng MILF ang armas at militar nito, on the contrary, gagawin pa itong technically legal ng BBL.

Itanong natin ulit, para saan ba ang bill na ito? Kapayapaan? Pangako ng hindi pagrerebelde ng MILF? O pagpapalakas lang lalo sa Muslim rebel group?

Walang nakasaad sa BBL na idi-demilitarize ang MILF, so paanong magkakaroon ng kapayapaan? Ano’ng kapayapaan ang pinagsasabi nila?

Walang legacy na maiiwan si Pangulong Aquino na siya ang tumapos sa kaguluhan sa Mindanao. Walang nobel peace prize taong makukuha.

At kanino ba ang allegiance ng MILF? Sa Pilipinas ba o sa Malaysia? Isa pang probisyon ng BBL ay ang malayang pakikipag-ugnayan ng Bangsamoro Government sa South East Asian Nations. Hindi ba’t miyembro ng ASEAN ang Malaysia?

Article XIII Section 25. Barter Trade and Countertrade with ASEAN Countries. – The Bangsamoro Government shall regulate traditional barter trade and counter-trade with ASEAN countries. The goods or items that are traded with the said counties shall not be sold elsewhere in the country without payment of appropriate customs or import duties.

Kung sino man yung mga nakapalibot sa Pangulo, ipaliwanag sana nila ng maayos kung ano yung laman ng BBL.

At marami pang tanong ang hindi sinasagot ng BBL.

Wala na bang ibang paraan para magkaroon ng kapayapaan sa Mindanao? Hindi ba kayang ipatupad ng Pamahalaan ang authority nito sa Mindanao?

Bakit sa MILF lang sila nakipag-usap? Paano na yung MNLF? Ang BIFF? Sigurado bang wala ng lalabas na bagong Muslim rebels pag naipasa ang BBL?

Kung pinapayagan pala ng Konstitusyon ang Parliamentary form of Government, bakit hindi na lang natin gawing Parliamentary ang Pamahalaan sa buong Pilipinas? Mukha naman palang mas efficient at matipid at simple ang ganitong sistema ng pamamahala.

Puwede na rin bang magtayo ng kani-kaniyang sub-state ang mga Kapampangan, mga Ilonggo, mga Filipino Chinese, mga Amerasian, mga Bisaya at mga Aeta?

Hindi ba’t di hamak na mas marami naman ang mga Bisaya kesa sa mga Muslim sa Mindanao? Naghihirap din ang mga probinsiya nila. Biktima rin sila ng mga karahasan. Pa’no ‘yan, babalik na lang tayo sa tribo-tribo system gaya nung unang panahon na dumating ang mga Kastila? Ano, papasakop na lang tayo ulit sa mga Kastila para maging isa ulit ang bansa natin? Hindi ba yun paatras tayo at hindi pasulong?

Bakit hindi na lang natin hati-hatiin ang Pilipinas sa bansang Maynila, bansang Luzon, bansang Visayas at bansang Mindanao? Magkakaroon na ba ng everlasting peace sa buong Pilipinas kapag ganun ang ginawa natin?

Narito po ang aking hamak na unsolicited suggestion.

Kung gusto ng Pamahalaan (hindi lang ng Aquino Administration kundi ng LAHAT ng mga darating pang administrasyon) ng tunay na kapayapaan, kung ayaw nila ng may mga nagrerebelde, ng mga reklamador sa social media, ng mga nagpo-protesta o ng mga demonstrador sa kalsada, wakasan dapat nila ang katiwalian. Supilin nila ang nakawan at kapabayaan sa lahat ng ahensiya ng Pamahalaan.

Ibuhos dapat ng National at Local Government ang lakas nito sa pagpuksa ng katiwalian, sa pagpondo at pagpapaunlad sa mga mahihirap na probinsiya ng Pilipinas kabilang ang Mindanao, Visayas at North Luzon. Ibigay nila ang basic needs ng mga mamamayan.

Sa ganyang paraan, makukuha ng Pamahalaan ang loyalty ng masa, ang tiwala ng masa, ang buong suporta ng masa. Walang mae-engganyong magrebelde o sumama sa mga rebolusyunaryong grupo kung may nakikitang pag-asa sa Pamahalaan.

Narito ang ilang screenshots na tinipon ng Sa Ngalan ng Gobyerno FB Page para i-highlight ang ilang mga kwestyonableng probisyon ng BBL.

PLEASE DO NOT SUPPORT THIS BILL AND LET THE GOVERNMENT KNOW!

Sign the petition: Change Now!

Other References:

Corruption Ranking ng Pilipinas

Narito ang kasalukuyang katayuan ng Pilipinas with regards to katiwalian.

Ayon sa 2013 Corruption Perception Index ng Transparency International, corrupt pa rin daw ang Pilipinas pero nag-iimprove naman ang ating ranking.

Ilang daang taon na lang siguro mapupunta na tayo sa Top 20 Least Corrupt Countries of the World. Tingnan natin 😀

The Pinoy Site

July 2014 Update – In fairness, ang layo na ng nilundag natin sa latest Corruption Index ng Transparency International, ha? Kumpara sa puwesto natin nung 2008, masasabi nating nagi-improve ang perception sa atin ng ibang bansa with regards to corruption.

Heto ang kinolekta kong resulta mula sa Transparency International. Ang ayos ng ranking ay nagsisimula sa mga bansang hindi corrupt at habang tumataas ang perception ng katiwalian ng bansa ay bumababa naman ito ng ranggo sa listahan.

Makikita na ang perception ng katiwalian sa Pilipinas ay nababawasan. Totoo kaya ito? Ilang daang taon pa kaya ang gugugulin para mapunta tayo sa Top 20 least corrupt countries?

Sana naman pati ang krimen eh bumaba na rin. I-click ang chart para mabasa ng mas malinaw.

corruption ranking of the philippines tinipong resulta at pagkukumpara mula sa data ng Transparency International

Reference: Transparency International

Related Posts:

View original post

Kodigo ng Pagkamamamayan at Kagandahang Asal

Kung sinunod lang sana ito ng ating mga ninuno, baka matagal nang 1st world ang Pilipinas at hindi na natin kelangan ng visa sa maraming bansa 😀

Pero baka hindi pa huli ang lahat. Baka kaya pa natin gawin kahit ilan lang sa mga ito.

*******************************************************************************

kodigo ng pagkamamamayan ng pangulong manuel quezon

1. Magtiwala ka sa Poong Maykapal na gumagabay sa kapalaran ng mga tao at mga bansa.

2. Mahalin mo ang iyong bayan sapagkat ito ang iyong tahanan, pinagmumulan ng iyong pagmamahal at bukal ng iyong kaligayahan at pagiging tao. Ang pagtatanggol sa bayan ang pangunahin mong tungkulin. Maging handa sa lahat ng oras na magpakasakit at ialay ang buhay kung kinakailangan.

3. Igalang mo ang Saligang Batas na nagpapahayag ng makapangyarihang kalooban. Itinatag ang Saligang Batas para sa iyong kaligtasan at sariling kapakanan. Sundin ang mga batas at tiyaking sinusunod ito ng lahat ng mamamayan at tumutupad sa kanilang tungkulin ang mga pinuno ng bayan.

4. Kusang magbayad ng mga buwis at maging maluwag sa kalooban ang maagap na pagbabayad nito. Alalahaning ang pagkamamamayan ay hindi lamang mga karapatan ang taglay kung hindi maging mga pananagutan din.

5. Panatilihing malinis ang mga halalan at sumunod sa pasya ng nakararami.

6. Mahalin at igalang ang iyong mga magulang. Paglingkuran mo silang mabuti at pasalamatan.

7. Pahalagahan mo ang iyong karangalan gaya ng pagpapahalaga mo sa iyong buhay. Ang karalitaang may dangal ay higit na mahalaga kaysa sa yamang walang karangalan.

8. Maging matapat sa pag-iisip at sa gawa. Maging makatarungan at mapagkawanggawa, ngunit marangal sa pakikitungo sa kapuwa.

9. Mamuhay nang malinis at walang pag-aaksaya. Huwag maging maluho at mapagkunwari. Maging simple sa pananamit at kumilos nang maayos.

10. Mamuhay na gaya ng inaasahan sa iyo ng marangal na tradisyon ng ating lahi. Igalang ang alaala ng ating mga bayani. Ang kanilang buhay ay halimbawa ng daan tungo sa tungkulin at karangalan.

11. Maging masipag, huwag ikatakot o ikahiya ang pagbabanat ng buto. Ang pagiging masipag ay daan tungo sa isang matatag na kabuhayan at dagdag sa yaman ng bansa.

12. Umasa sa iyong kakayahan sa pag-unlad at kaligayahan. Huwag agad mawawalan ng pag-asa. Magsikap upang makamit ang katuparan ng iyong mga layunin.

13, Gampanang maluwag sa kalooban ang iyong mga tungkulin. Ang gawaing hindi maayos ay higit na masama sa gawaing hindi tinapos. Huwag ipagpabukas ang gawaing maaari mong gawin ngayon.

14. Tumulong sa kagalingan ng iyong pamayanan at palaganapin ang katarungang panlipunan. Hindi ka nabubuhay na nag-iisa kapiling ang iyong mag-anak lamang. Bahagi ka ng isang lipunang pinagkakautangan ng pananagutan.

15. Ugaliin ang pagtangkilik sa sariling atin at sa mga kalakal na gawa rito sa atin.

16. Gamitin at linangin ang ating likas na yaman at pangalagaan ito para sa susunod na salinlahi. Ang mga kayamanang ito ang minana pa natin sa ating mga ninuno. Huwag mong gawing kalakal ang iyong pagkamamamayan.

Pangulong Manuel L. Quezon
Atas ng Tagapagpaganap Blg. 217
Agosto 1939

*******************************************************************************

References:

Paano Ginagawa ang Batas sa Pilipinas

Ayon sa Saligang Batas ng 1987, ang kapangyarihang lehislatibo ay iniaatang sa Kongreso ng Pilipinas, na binubuo ng Senado at Mababang Kapulungan (House of Representatives).

Ang Senado ay bubuuin ng dalawampu’t-apat na mga Senador na inihalal ng mga kwalipikadong botante ng Pilipinas, ayon sa isinasaad ng batas; ang Mababang Kapulungan ay bubuuin ng hindi hihigit sa 250 (maliban kung may ibang bilang na itatakda ang batas), 20 porsiyento nito ay magmumula sa mga kinatawan ng mga Party-list.

LEHISLATIBONG PROSESO

Ang Kongreso ang responsable sa paggawa ng mga batas upang matiyak na ang diwa ng Konstitusyon ay maproteksyunan sa bansa at, sa ilang mga pagkakataon, ay susugan o baguhin ang mismong saligang batas. Upang makagawa ng batas, ang lehislatibo ay naglalabas ng dalawang uri ng mga pangunahing dokumento: Ang mga Panukalang Batas (Bills) at mga Resolution.

Ang mga Resolution ay nagpapaabot ng mga prinsipyo at pananaw ng Senado o ng Mababang Kapulungan. Ang mga resolusyon ay maaaring hatiin sa tatlong iba’t ibang mga uri: Pinagsamang mga Resolution (Joint Resolution), Simpleng mga Resolution at Magkakasabay na mga Resolution (Concurrent Resolutions).

Ang mga Bill ay mga batas na ginagawa pa lamang. Ang mga ito ay pumapasa bilang batas kapag sila ay naaprubahan ng Mababang Kapulungan, ng Senado at ng Pangulo ng Pilipinas.

Ang isang bill ay maaaring i-veto (hindi aprubahan) ng Pangulo, ngunit ang Kapulungan ng mga Kinatawan ay maaaring baligtarin ang veto ng Pangulo sa pamamagitan ng pagkuha ng 2/3 na boto mula sa kanyang mga Miyembro.

Kung ang Pangulo ay hindi kumilos sa isang ipinanukalang batas na isinumite ng Kongreso, ito ay awtomatikong magiging batas 30 araw pagkatapos itong matanggap.

PAANO GINAGAWA ANG BATAS SA PILIPINAS

1. PAGHAHANDA NG BILL

Ang Miyembro ng Kapulungan o ang Bill Drafting Division ng Reference and Research Bureau ang naghahanda at bumabalangkas ng panukalang batas (bill) ayon sa hiling ng Miyembro.

2. UNANG PAGBASA

a) Ang bill ay isinisumite sa Bills and Index Service at ito ay binibigyan ng numero at ginagawan ng mga kopya.

b) Tatlong araw pagkatapos ng pag-sumite nito, ito ay isinisama sa Order of Business for First Reading.

c) Sa Unang Pagbasa, babasahin ng Secretary General ang titulo at numero ng bill. Itatalaga ng Speaker ang bill sa naaangkop na (mga) Committee.

3. PAGSASAALANG-ALANG/AKSYON NG COMMITTEE

a) Ang Committee kung saan ang bill ay itinalaga ang siyang susuri dito upang alamin kung kinakailangan ang pagsasagawa ng mga pampublikong pagdinig.

Kung magdesisyon ang Committee na kinakailangan ng pampublikong mga pagdinig, itatakda nito ang mga oras para doon, ang pag-isyu ng mga pampublikong notice at pag-imbita sa mga resource person mula sa pampubliko at pribadong sektor, mula sa akademya at mga dalubhasa sa ipinapanukalang batas.

Kung dinesisyunan ng Committee na walang mga pampublikong pagdinig ang kinakailangan, itatalaga nito ang mga iskedyul para sa pagtalakay ng bill sa loob ng Committee.

b) Batay sa mga resulta ng pampublikong mga pagdinig o mga pagtalakay ng Committee, maaaring magpanukala ang Committee ng mga pagbabago, pagsama-samahin ang mga panukalang batas na may parehong paksa, o magpanukala ng substitute bill. Pagkatapos ay maghahanda Ito ng kaukulang Ulat ng Committee.

c) Aaprubahan ng Committee ang Ulat ng Committee at pormal na ipapadala ito sa Plenary Affairs Bureau.

4. PANGALAWANG PAGBASA

a) Ang Committee Report ay irerehistro at lalagyan ng numero ng Bills and Index Service. Ito ay isasama sa Order of Business at itatalaga sa Committee on Rules.

b) Ang Committee on Rules ay gagawa ng iskedyul ng bill para ito ay isaalang-alang sa Ikalawang Pagbasa.

c) Sa Ikalawang Pagbasa, ang Secretary General ang babasa sa numero, pamagat at teksto ng bill at ang mga sumusunod ay magaganap:

a. Panahon ng Pagkatig at Debate
b. Panahon ng mga Pagsusog
c. Pagboto na maaaring gawin sa pamamagitan ng:

i. Boses (voice vote)
ii. botong binilang ng mga teller (mga tagabilang ng boto)
iii. pagkakahati ng Kapulungan; o
iv. nominal voting (pagtawag sa bawat Miyembro para ibigay ang boto nito)

5. IKATLONG PAGBASA

a) Ang mga susog, kung mayroon man, ay gagawing opisyal at gagawan ng mga kopya ang bill para sa Ikatlong Pagbasa.

b) Ang opisyal na bill ay isasama sa Calendar of Bills para sa Ikatlong Pagbasa at ang mga kopya nito ay ipamamahagi sa lahat ng mga Miyembro ng Kapulungan tatlong araw bago ang Ikatlong Pagbasa.

c) Sa Ikatlong Pagbasa, babasahin ng Secretary General ang titulo at numero lamang ng bill.

d) Ang roll call o nominal voting ay ipapatawag at ang Miyembro, kung nais niya, ay bibigyan ng tatlong minuto upang ipaliwanag ang kanyang boto. Walang mga susog sa bill ang pinapayagan sa pagkakataong ito.

Ang bill ay maaaprubahan sa pamamagitan ng boto na may pagsang-ayon ng karamihan ng mga Miyembrong dumalo. Kung ang bill ay naaprubahan, ipapadala ito sa Archives (koleksyon ng mga dokumento).

6. PAGHAHATID NG MGA INAPRUBAHANG BILL SA SENADO

Ang inaprubahang bill ay ipapadala sa Senado para sa pagsang-ayon nito.

7. AKSYON NG SENADO SA INAPRUBAHANG BILL NG MABABANG KAPULUNGAN

Sasailalim ang bill sa parehong lehislatibong proseso sa Senado.

8. CONFERENCE COMMITTEE (Komite ng Pagpupulong)

a) Ang Conference Committee ay binubuo ng mga Miyembro mula sa bawat Kapulungan ng Kongreso upang aregluhin, pagkasunduin o pag-usapang mabuti ang mga pagkakaiba o mga di pagkakaunawaan sa anumang probisyon ng bill.

b) Ang mga tagapulong ay hindi limitado sa pagkakasundo ng magkakaibang pananaw sa bill ngunit maaarin din silang maglagay ng mga bagong probisyon na may kaugnayan sa paksang tinatalakay o maaaring mag-ulat sila ng isang ganap na naiibang bill tungkol sa paksa.

c) Ang Conference Committee ay maghahanda ng ulat na nilagdaan ng lahat ng mga nagpulong pati na ang Chairman.

d) Ang Conference Committee Report ay isusumite para sa pagsasaalang-alang / pag-apruba ng parehong Mataas at Mababang Kapulungan. Walang anumang pagbabago ang papayagan.

9. PAGHAHATID NG BILL SA PANGULO

Ang mga kopya ng bill, na pinirmahan ng Senate President at ng House Speaker at sinertipikahan ng Kalihim ng Senado at ng Secretary General ng Mababang Kapulungan ay ipapadala sa Pangulo.

10. AKSYON NG PANGULO SA BILL

a) Kung ang bill ay inaprubahan ng Pangulo, ito ay lalagyan ng RA (Republic Act) number at ipapadala sa kung saang Kapulungan ito nagmula.

b) Kung ang bill ay na-veto (hindi inaprubahan), ang bill kasama ang isang mensahe na nagbabanggit ng mga dahilan para sa veto, ay ipapadala sa Kapulungan kung saan ito nagmula.

11. AKSYON SA INAPRUBAHANG BILL

Ang bill ay gagawan ng mga kopya at ipapadala sa Official Gasette Office para sa paglilimbag at pamamahagi sa mga magpapatupad na mga ahensya. Pagkatapos ay isasama ito sa taunang koleksyon ng Acts and Resolutions.

12. AKSYON SA HINDI INAPRUBAHANG BILL

Ang mensahe ay isasama sa Order of Business. Kung magpapasya ang Kongreso na balewalain ang veto, ang Mababang Kapulungan at ang Senado ay dapat na sumulong ng magkahiwalay upang muling isaalang-alang ang bill o ang mga bahagi ng bill na na-veto.

Kung ang bill o ang mga bahagi nito na na-veto ay pumasa sa pamamagitan ng pagboto ng 2/3 ng mga Miyembro ng bawat Kapulungan, ang bill o ang mga bahagi nito ay magiging isang batas.

NOTE: Ang isang joint resolution na may lakas at bisa ng isang batas ay dadaan sa katulad na proseso.

paggawa ng batas sa pilipinas

Sources:

Kasalukuyang mga Kongresista ng Pilipinas

November, 2016 Update: Narito ang kasalukuyang mga kongresista ng Pamahalaan ng Pilipinas. Tingnan sa listahan sa ibaba kung ang Congressman ninyo nuong 1980’s ay siya pa ring Congressman ninyo hanggang ngayon.philippine congress

House Speaker:
Pantaleon D. Alvarez

Deputy Speakers:
Eric D. Singson
Mercedes K. Alvarez
Fredenil “Fred” H. Castro
Raneo “Ranie” E. Abu
Romero “Miro” S. Quimbo
Mylene J. Garcia-Albano
Gwendolyn F. Garcia
Pia S. Cayetano
Sharon S. Garin
Gloria Macapagal-Arroyo
Bai Sandra A. Sema
Ferdinand L. Hernandez
Frederick “Erick” F. Abueg
Rolando Jr. G. Andaya

Majority Leader:
Rodolfo C. Fariñas

Minority Leader:
Danilo E. Suarez

Complete List of Members of the House of Representatives:

No. Designation Representative
1 Abra, Lone District Bernos, Joseph Sto. Niño B.
2 Agusan del Norte, 1st District Fortun, Lawrence H.
3 Agusan del Norte, 2nd District Amante, Erlpe John “Ping” M.
4 Agusan del Sur, 1st District Plaza, Maria Valentina G.
5 Agusan del Sur, 2nd District Mellana, Evelyn P.
6 Aklan, Lone District Marquez, Carlito S.
7 Albay, 1st District Lagman, Edcel C.
8 Albay, 2nd District Salceda, Joey Sarte
9 Albay, 3rd District Gonzalez, Fernando V.
10 Antipolo City, 1st District Roa-Puno, Cristina “Chiqui”
11 Antipolo City, 2nd District Acop, Romeo M.
12 Antique, Lone District Javier, Paolo Everardo S.
13 Apayao, Lone District Bulut-Begtang, Eleanor C.
14 Aurora, Lone District Angara-Castillo, Bellaflor J.
15 Bacolod City, Lone District Gasataya, Greg G.
16 Baguio City, Lone District Go, Mark O.
17 Basilan, Lone District Akbar, Jum J.
18 Bataan, 1st District Roman, Geraldine B.
19 Bataan, 2nd District Garcia, Jose Enrique III “Joet” S.
20 Batanes, Lone District Abad, Henedina R.
21 Batangas, 1st District Ermita-Buhain, Elenita Milagros
22 Batangas, 2nd District Abu, Raneo E.
23 Batangas, 3rd District Collantes, Ma. Theresa V.
24 Batangas, 4th District Bolilia, Lianda B.
25 Batangas, 5th District Mariño, Mario Vittorio “Marvey” A.
26 Batangas, 6th District Santos-Recto, Vilma
27 Benguet, Lone District Cosalan, Ronald M.
28 Biliran, Lone District Espina, Rogelio J.,M.D.
29 Biñan City, Lone District Alonte-Naguiat, Len B.
30 Bohol, 1st District Relampagos, Rene L.
31 Bohol, 2nd District Aumentado, Erico Aristotle C.
32 Bohol, 3rd District Yap, Arthur C.
33 Bukidnon, 1st District Acosta-Alba, Ma. Lourdes
34 Bukidnon, 2nd District Flores, Florencio Jr. T., M.D.
35 Bukidnon, 3rd District Zubiri, Manuel F.
36 Bukidnon, 4th District Roque, Rogelio Neil P.
37 Bulacan, 1st District Sy-Alvarado, Jose Antonio “Kuya Jonathan” R.
38 Bulacan, 2nd District Pancho, Gavini “Apol” C.
39 Bulacan, 3rd District Silverio, Lorna C.
40 Bulacan, 4th District Villarica, Linabelle Ruth R.
41 Cagayan de Oro City, 1st District Uy, Rolando
42 Cagayan de Oro City, 2nd District Rodriguez, Maximo Jr. B.
43 Cagayan, 1st District Nolasco, Ramon C.
44 Cagayan, 2nd District Vargas-Alfonso, Baby Aline
45 Cagayan, 3rd District Ting, Randolph S.
46 Caloocan City, 1st District Malapitan, Dale “Along” R.
47 Caloocan City, 2nd District Erice, Edgar R.
48 Camarines Norte, 1st District Unico, Renato Jr. J.
49 Camarines Norte, 2nd District Panotes, Marisol C.
50 Camarines Sur, 1st District Andaya, Rolando Jr. G.
51 Camarines Sur, 2nd District Villafuerte, Luis Raymund Jr. F.
52 Camarines Sur, 3rd District Bordado, Gabriel Jr. H.
53 Camarines Sur, 4th District Fuentebella, Arnulfo P.
54 Camarines Sur, 5th District Fortuno, Salvio B.
55 Camiguin, Lone District Romualdo, Xavier Jesus D.
56 Capiz, 1st District Billones, Emmanuel A.
57 Capiz, 2nd District Castro, Fredenil “Fred” H.
58 Catanduanes, Lone District Sarmiento, Cesar V.
59 Cavite, 1st District Abaya, Francis Gerald A.
60 Cavite, 2nd District Revilla, Strike B.
61 Cavite, 3rd District Advincula, Alex
62 Cavite, 4th District Austria Barzaga, Jennifer
63 Cavite, 5th District Loyola, Roy M.
64 Cavite, 6th District Ferrer, Luis “Jon-Jon” IV A.
65 Cavite, 7th District Tolentino, Abraham
66 Cebu City, 1st District Del Mar, Raul V.
67 Cebu City, 2nd District Abellanosa, Rodrigo A.
68 Cebu, 1st District Gullas, Gerald Anthony Jr. “Samsam” V.
69 Cebu, 2nd District Caminero, Wilfredo S.
70 Cebu, 3rd District Garcia, Gwendolyn F.
71 Cebu, 4th District Salimbangon, Benhur L.
72 Cebu, 5th District Durano, Ramon “Red” VI H.
73 Cebu, 6th District Cortes, Jonas C.
74 Cebu, 7th District Calderon, Peter John D.
75 Compostela Valley, 1st District Zamora, Maria Carmen S.
76 Compostela Valley, 2nd District Gonzaga, Ruwel Peter S.
77 Davao City, 1st District Nograles, Karlo Alexei B.
78 Davao City, 2nd District Garcia-Albano, Mylene J.
79 Davao City, 3rd District Ungab, Alberto T.
80 Davao del Norte, 1st District Alvarez, Pantaleon D.
81 Davao del Norte, 2nd District Floirendo, Antonio Jr. R.
82 Davao del Sur, Lone District Cagas, Mercedes “Didi” C.
83 Davao Occidental, Lone District Bautista-Bandigan, Lorna P.
84 Davao Oriental, 1st District Nuñez-Malanyaon, Corazon N.
85 Davao Oriental, 2nd District Almario, Joel Mayo Z.
86 Dinagat Islands, Lone District Bag-ao, Kaka J.
87 Eastern Samar, Lone District Evardone, Ben P.
88 Guimaras, Lone District Nava, Ma. Lucille L., M.D.
89 Ifugao, Lone District Baguilat, Teddy Jr. Brawner
90 Iligan City, Lone District Siao, Frederick W.
91 Ilocos Norte, 1st District Fariñas, Rodolfo C.
92 Ilocos Norte, 2nd District Marcos, Imelda R.
93 Ilocos Sur, 1st District Savellano, Deogracias Victor “DV” B.
94 Ilocos Sur, 2nd District Singson, Eric D.
95 Iloilo City, Lone District Treñas, Jerry P.
96 Iloilo, 1st District Garin, Oscar “Richard” Jr. S.
97 Iloilo, 2nd District Gorriceta, Arcadio H.
98 Iloilo, 3rd District Defensor, Arthur Jr. R.
99 Iloilo, 4th District Biron, Ferjenel G., M.D.
100 Iloilo, 5th District Tupas, Raul “Boboy” C.
101 Isabela, 1st District Albano, Rodolfo III T.
102 Isabela, 2nd District Go, Ana Cristina Siquian
103 Isabela, 3rd District Dy, Napoleon S.
104 Isabela, 4th District Aggabao, Ma. Lourdes R.
105 Kalinga, Lone District Mangaoang, Allen Jesse C.
106 La Union, 1st District Ortega, Pablo C.
107 La Union, 2nd District Eriguel, Sandra Y., M.D.
108 Laguna, 1st District Arcillas, Arlene B.
109 Laguna, 2nd District Chipeco, Joaquin Jr. M.
110 Laguna, 3rd District Aragones, Sol
111 Laguna, 4th District Agarao, Benjamin Jr. C.
112 Lanao del Norte, 1st District Dimaporo, Mohamad Khalid Q.
113 Lanao del Norte, 2nd District Dimaporo, Abdullah D.
114 Lanao del Sur, 1st District Adiong, Ansaruddin A.M. A.
115 Lanao del Sur, 2nd District Papandayan, Mauyag Jr. “Jun” B.
116 Lapu-Lapu City, Lone District Radaza, Aileen C.
117 Las Piñas City, Lone District Villar, Mark A. (Appointed DPWH Secretary)
118 Leyte, 1st District Romualdez, Yedda Marie K.
119 Leyte, 2nd District Ong, Henry C.
120 Leyte, 3rd District Veloso, Vicente “Ching” S.E.
121 Leyte, 4th District Gomez, Lucy T.
122 Leyte, 5th District Cari, Jose Carlos L.
123 Maguindanao, 1st District Sema, Bai Sandra A.
124 Maguindanao, 2nd District Mangudadatu, Zajid G.
125 Makati City, 1st District Del Rosario, Manuel Monsour III T.
126 Makati City, 2nd District Campos, Luis Jose Angel Jr. N.
127 Malabon City, Lone District Sandoval, Federico II “Ricky” S.
128 Mandaluyong City, Lone District Gonzales, Alexandria P.
129 Manila, 1st District Lopez, Manuel Luis T.
130 Manila, 2nd District Lopez, Carlo V.
131 Manila, 3rd District Nieto, John Marvin “Yul Servo” C.
132 Manila, 4th District Maceda, Edward Vera Perez
133 Manila, 5th District Bagatsing, Cristal L.
134 Manila, 6th District Ocampo, Rosenda Ann
135 Marikina City, 1st District Fernando, Bayani F.
136 Marikina City, 2nd District Quimbo, Romero
137 Marinduque, Lone District Velasco, Lord Allan Jay Q.
138 Masbate, 1st District Bravo, Maria Vida Espinosa
139 Masbate, 2nd District Kho, Elisa
140 Masbate, 3rd District Lanete, Scott Davies S., M.D.
141 Misamis Occidental, 1st District Almonte, Jorge T.
142 Misamis Occidental, 2nd District Oaminal, Henry S.
143 Misamis Oriental, 1st District Unabia, Peter
144 Misamis Oriental, 2nd District Uy, Juliette T.
145 Mountain Province, Lone District Dalog, Maximo B.
146 Muntinlupa City, Lone District Biazon, Rozzano Rufino B.
147 Navotas City, Lone District Tiangco, Tobias “Toby” M.
148 Negros Occidental, 1st District Yap, Melecio Jr. J.
149 Negros Occidental, 2nd District Cueva, Leo Rafael M.
150 Negros Occidental, 3rd District Benitez, Alfredo
151 Negros Occidental, 4th District Ferrer, Juliet Marie D.
152 Negros Occidental, 5th District Mirasol, Alejandro Y.
153 Negros Occidental, 6th District Alvarez, Mercedes K.
154 Negros Oriental, 1st District Limkaichong, Jocelyn Sy
155 Negros Oriental, 2nd District Sagarbarria, Manuel T.
156 Negros Oriental, 3rd District Teves, Arnolfo Jr. “Arnie” A.
157 North Cotabato, 1st District Sacdalan, Jesus Nonato
158 North Cotabato, 2nd District Catamco, Nancy A.
159 North Cotabato, 3rd District Tejada, Jose “PingPing” I.
160 Northern Samar, 1st District Daza, Raul A.
161 Northern Samar, 2nd District Ong, Edwin C.
162 Nueva Ecija, 1st District Suansing, Estrellita B.
163 Nueva Ecija, 2nd District Violago, Micaela S.
164 Nueva Ecija, 3rd District Vergara, Rosanna “Ria” V.
165 Nueva Ecija, 4th District Antonino, Magnolia C.
166 Nueva Vizcaya, Lone District Cuaresma, Luisa Lloren
167 Occidental Mindoro, Lone District Ramirez-Sato, Josephine
168 Oriental Mindoro, 1st District Leachon, Doy C.
169 Oriental Mindoro, 2nd District Umali, Reynaldo V.
170 Palawan, 1st District Alvarez, Franz
171 Palawan, 2nd District Abueg, Frederick “Erick” F.
172 Palawan, 3rd District Acosta, Gil “Kabarangay” P.
173 Pampanga, 1st District Lazatin, Carmelo II “Jon” B.
174 Pampanga, 2nd District Macapagal-Arroyo, Gloria
175 Pampanga, 3rd District Gonzales, Aurelio Jr. “Dong” D.
176 Pampanga, 4th District Bondoc, Juan Pablo
177 Pangasinan, 1st District Celeste, Jesus
178 Pangasinan, 2nd District Bataoil, Leopoldo N.
179 Pangasinan, 3rd District Arenas, Rose Marie “Baby” J.
180 Pangasinan, 4th District De Venecia, Christopher “Toff” Vera Perez
181 Pangasinan, 5th District Espino, Amado Jr. T.
182 Pangasinan, 6th District Primicias-Agabas, Marlyn L.
183 Parañaque City, 1st District Olivarez, Eric L.
184 Parañaque City, 2nd District Tambunting, Gus S.
185 Pasay City, Lone District Calixto-Rubiano, Emi G.
186 Pasig City, Lone District Eusebio, Richard C.
187 Quezon City, 1st District Crisologo, Vincent “Bingbong” P.
188 Quezon City, 2nd District Castelo, Winston
189 Quezon City, 3rd District Banal, Jorge “Bolet”
190 Quezon City, 4th District Belmonte, Feliciano Jr. R.
191 Quezon City, 5th District Vargas, Alfred D.
192 Quezon City, 6th District Belmonte, Jose Christopher Y.
193 Quezon, 1st District Enverga, Anna Katrina “Trina” M.
194 Quezon, 2nd District Alcala, Vicente “Kulit” J.
195 Quezon, 3rd District Suarez, Danilo E.
196 Quezon, 4th District Tan, Angelina
197 Quirino, Lone District Cua, Dakila Carlo E.
198 Rizal, 1st District Duavit, Michael John R.
199 Rizal, 2nd District Rodriguez, Isidro Jr. S.
200 Romblon, Lone District Madrona, Emmanuel F.
201 Samar, 1st District Sarmiento, Edgar Mary S.
202 Samar, 2nd District Tan, Milagrosa “Mila” T.
203 San Jose Del Monte City, Lone District Robes, Florida “Rida” P.
204 San Juan City, Lone District Zamora, Ronaldo B.
205 Sarangani, Lone District Pacquiao, Rogelio “Ruel” D.
206 Siquijor, Lone District Rocamora, Ramon V. A.”Rav”
207 Sorsogon, 1st District Escudero, Evelina G.
208 Sorsogon, 2nd District Ramos, Deogracias Jr. B.
209 South Cotabato, 1st District Acharon, Pedro Jr. B.
210 South Cotabato, 2nd District Hernandez, Ferdinand L.
211 Southern Leyte, Lone District Mercado, Roger G.
212 Sultan Kudarat, 1st District Mangudadatu, Suharto T.
213 Sultan Kudarat, 2nd District Suansing, Horacio Jr. P.
214 Sulu, 1st District Loong, Tupay T. (Deceased)
215 Sulu, 2nd District Arbison, Munir M.
216 Surigao del Norte, 1st District Matugas, Francisco Jose II F.
217 Surigao del Norte, 2nd District Barbers, Robert Ace S.
218 Surigao del Sur, 1st District Pichay, Prospero Jr. A.
219 Surigao del Sur, 2nd District Pimentel, Johnny Ty
220 Taguig City-Pateros, 1st District Cerafica, Arnel M.
221 Taguig City-Pateros, 2nd District Cayetano, Pia S.
222 Tarlac, 1st District Cojuangco, Carlos O.
223 Tarlac, 2nd District Yap, Victor A.
224 Tarlac, 3rd District Villanueva, Noel L.
225 Tawi-Tawi, Lone District Sahali, Ruby M.
226 Valenzuela City, 1st District Gatchalian, Wes
227 Valenzuela City, 2nd District Martinez, Eric M.
228 Zambales, 1st District Khonghun, Jeffrey D.
229 Zambales, 2nd District Deloso-Montalla, Cheryl P.
230 Zamboanga City, 1st District Lobregat, Celso L.
231 Zamboanga City, 2nd District Dalipe, Manuel Jose “Mannix” M.
232 Zamboanga del Norte, 1st District Jalosjos, Seth Frederick P.
233 Zamboanga del Norte, 2nd District Labadlabad, Glona G.
234 Zamboanga del Norte, 3rd District Amatong, Isagani S.
235 Zamboanga del Sur, 1st District Yu, Divina Grace C.
236 Zamboanga del Sur, 2nd District Cerilles, Aurora Enerio
237 Zamboanga Sibugay, 1st District Palma, Wilter “Sharky” II Wee
238 Zamboanga Sibugay, 2nd District Hofer, Ann K.
239 Party List – 1-ANG EDUKASYON Belaro, Salvador Jr. B.
240 Party List – 1-CARE Uybarreta, Carlos Roman
241 Party List – 1-PACMAN Pineda, Enrico A.
242 Party List – 1-PACMAN Romero, Michael L., PhD.
243 Party List – A TEACHER Cortuna, Julieta R.
244 Party List – AAMBIS-OWA Garin, Sharon S.
245 Party List – AANGAT TAYO Abayon, Harlin Neil III J.
246 Party List – AASENSO Montoro, Teodoro “Ted” G.
247 Party List – ABANG LINGKOD Paduano, Joseph Stephen S.
248 Party List – ABONO Estrella, Conrado III M.
249 Party List – ABONO Ortega, Vini Nola A.
250 Party List – ABS De Vera, Eugene Michael B.
251 Party List – ACT TEACHERS Castro, France L.
252 Party List – ACT TEACHERS Tinio, Antonio L.
253 Party List – ACTS OFW Bertiz, Aniceto “John” III D.
254 Party List – AGAP Geron, Rico B.
255 Party List – AGBIAG Antonio, Michelle M.
256 Party List – AGRI Lee, Delphine Gan
257 Party List – AGRI Salon, Orestes T.
258 Party List – AKBAYAN Villarin, Tom S.
259 Party List – AKO BICOL Batocabe, Rodel M.
260 Party List – AKO BICOL Co, Christopher S.
261 Party List – AKO BICOL Garbin, Alfredo Jr. A.
262 Party List – ALONA Villaraza-Suarez, Anna Marie
263 Party List – AMIN Mending, Makmod Jr. D.
264 Party List – AMIN Turabin-Hataman, Sitti Djalia A.
265 Party List – AN WARAY Noel, Victoria Isabel G.
266 Party List – ANAC-IP Panganiban, Jose Jr. T. CPA,LLB
267 Party List – ANAKPAWIS Casilao, Ariel ‘Ka Ayik’ B.
268 Party List – ANG KABUHAYAN Laogan, Dennis C.
269 Party List – ANGKLA Manalo, Jesulito “Jess” A.
270 Party List – BAYAN MUNA Zarate, Carlos Isagani T.
271 Party List – BH Herrera-Dy, Bernadette “BH”
272 Party List – BUHAY Atienza, Jose Jr. L.
273 Party List – BUHAY Velarde, Mariano Michael Jr. M.
274 Party List – BUTIL Chavez, Cecilia Leonila V.
275 Party List – CIBAC Tugna, Sherwin N.
276 Party List – COOP NATCCO Bravo, Anthony M., Ph.D.
277 Party List – COOP NATCCO Canama, Sabiniano S.
278 Party List – DIWA Aglipay-Villar, Emmeline
279 Party List – GABRIELA Brosas, Arlene D.
280 Party List – GABRIELA De Jesus, Emmi A.
281 Party List – KABATAAN Elago, Sarah Jane I.
282 Party List – KABAYAN Roque, Harry Jr. L.
283 Party List – KABAYAN Salo, Ron P.
284 Party List – KALINGA Ferriol-Pascual, Abigail Faye C.
285 Party List – KUSUG-TAUSUG Tan, Shernee Abubakar
286 Party List – LPGMA Ty, Arnel U.
287 Party List – MAGDALO Alejano, Gary C.
288 Party List – MANILA TEACHERS Lacson, Virgilio S.
289 Party List – MATA Velasco-Catera, Tricia Nicole Q.
290 Party List – PBA Nograles, Jericho Jonas B.
291 Party List – PBA Sambar, Mark Aeron H.
292 Party List – SAGIP Marcoleta, Rodante D.
293 Party List – SBP Belmonte, Ricardo “RJ” T.
294 Party List – YACAP Lopez, Benhur Jr. B.

Source: House Members of the 17th Congress of the Philippines

Responsible Parenthood and Reproductive Health Act of 2012 (Pinoy Version)

Sa lahat ng may pakialam, narito ang unofficial Pilipino version ng hindi maimpli-implement na Responsible Parenthood and Reproductive Health Act of 2012 (aka, Republict Act 10354). Welcome ang anumang suhestyon o pagkokorek upang mapabuti ang salin na ito (kahit na malamang eh wala din namang magbabasa ng translation na ito).

Nandito ang orihinal at opisyal na bersyon ng Malakanyang:
http://www.gov.ph/2012/12/21/republic-act-no-10354/

Mga Permiso: Ang kabuuan o anumang bahagi ng translation na ito ay malayang gamitin sa anumang paraan bilang reference at/o gabay sa pag-intindi ng RA 10354. Subalit, huwag lang basta mag-copy and paste. Siguraduhin lang po na bigyan din ng karampatang credit ang blog site na ito. Maraming salamat sa pag-unawa 🙂

********************************************************************************
********************************************************************************

Republic Act No. 10354
S. No. 2865
H. No. 4244

Republika ng Pilipinas
Kongreso ng Pilipinas
Metro Manila
Ika-15 Kongreso
Ikatlong Regular na Sesyon

Sinimulan at ginanap sa Metro Manila nuong Lunes, ika-23 araw ng Hulyo 2012.

[Batas ng Republika Blg. 10354]

Isang batas na nagbibigay ng pambansang patakaran sa pagiging responsableng magulang at kalusugang pang-reproductive.

Isinabatas ng Kongreso na binubuo ng Senado at Mababang Kapulungan:

SECTION 1. Pamagat. – Ang Batas na ito ay kikilalanin bilang “The Responsible Parenthood and Reproductive Health Act of 2012”. (Batas 2012 Para sa Responsableng Pagiging Magulang at Kalusugang Reproductive)

Sec. 2. Paglalahad – Kinikilala at tinitiyak ng Estado ang mga karapatang pantao ng lahat kabilang na ang kanilang karapatan sa pagkakapantay-pantay at nondiscrimination ng mga karapatang ito: ang karapatan na mapanatili ang kaunlarang pantao, ang karapatang pang-kalusugan kasama na ang reproductive health, ang karapatan sa edukasyon at impormasyon, at ang karapatan na pumili at gumawa ng mga desisyon para sa kanilang sarili ayon sa kanilang relihiyon, etika, kultural na paniniwala, at ang mga pangangailangan ng responsableng magulang.

Alinsunod sa deklarasyon ng mga patakaran ng Estado sa ilalim ng Seksyon 12, Artikulo II ng 1987 Philippine Constitution, tungkulin ng Estado ang protektahan at palakasin ang pamilya bilang isang pangunahing autonomous na panlipunang institusyon. Gayundin ang pantay-pantay na protektahan ang buhay ng ina at ang buhay ng hindi pa isinisilang mula sa pagkabuo nito. Ang Estado ay po-protektahan at ipo-promote ang karapatan sa kalusugan ng mga kababaihan lalo na nung para sa mga ina, at ng mga tao sa pangkalahatan, at makintal ang kamalayang pangkalusugan sa kanila.

Ang pamilya ay ang likas at pangunahing yunit ng lipunan. Ang Estado ay po-protektahan at isusulong ang karapatan ng mga pamilya at ng mga tao sa pangkalahatan para sa isang balanse malusog na kapaligiran na sumasang-ayon sa ritmo at harmony ng kalikasan. Kinikilala ng Estado at tinitiyak nito ang pagsusulong at pantay na pangangalaga ng kapakanan at karapatan ng mga bata, ng kabataan, at ng hindi pa isinisilang.

Dagdag dito, kinikilala ng Estado at tinitiyak ang pagsusulong ng pagkakapantay-pantay ng kasarian, gender equity, women empowerment at dignidad bilang alalahaning pangkalusugan at karapatang pantao, at bilang isang responsibilidad na panlipunan. Ang pagsusulong at proteksyon ng mga karapatang pantao ng mga kababaihan ay sentro ng mga pagsisikap ng Estado upang matugunan ang pangangalaga ng kalusugang reproductive.

Kinikilala ng Estado ang kasal bilang isang banal na institusyong panlipunan at siyang pundasyon ng pamilya na kung saan ito naman ay ang pundasyon ng bansa. Alinsunod doon, ipagtatanggol ng Estado ang:

(a) Karapatan ng mga asawa na magpamilya alinsunod sa kanilang religious convictions at ang mga pangangailangan ng responsableng pagiging magulang;

(b) Karapatan ng mga bata na matulungan, kabilang na dito ang tamang pag-aalaga at nutrisyon, at mga espesyal na proteksyon mula sa lahat ng uri ng kapabayaan, pang-aabuso, kalupitan, pagsasamantala, at iba pang mga kundisyong makasasama sa kanilang pag-unlad;

(c) Karapatan ng pamilya sa pasahod at kita na pambuhay ng pamilya; at

(d) Karapatan ng mga pamilya o ng mga asosasyon ng pamilya na lumahok sa pagpaplano at pagpapatupad ng mga patakaran at mga programa

Tinitiyak din ng Estado ang unibersal na access sa medically-safe, non-abortifacient, mabisa, legal, abot-kaya, at de-kalidad na mga serbisyo para sa pangangalaga ng kalusugang reproductive, mga pamamaraan, mga aparato, at mga supply na hindi pumipigil ng pagpupunla sa isang fertilized na ovum, ayon sa tinutukoy ng Food and Drug Administration (FDA). Gayundin ang mga kaugnay na impormasyon at edukasyon ayon sa mga pangunahing pangangailangan ng mga kababaihan, mga bata at iba pang mga underprivileged na sector at pagbibigay ng preferential access sa mga kinilala sa pamamagitan ng National Household Targeting System for Poverty Reduction (NHTS-PR) at sa pamamagitan ng iba pang mga pamamaraan ng pamahalaan upag kilalanin ang marginalization, kung sino ang mga boluntaryong makikinabang ng reproductive health care, mga serbisyo at supplies ng libreng.

Tatanggalin ng Estado ang mga discriminatory na kasanayan, mga batas at mga patakaran na pumipigil sa pag-exercise ng kalusugang pang-reproductive ng isang tao.

Isusulong din ng Estado ang openness sa buhay; Kung ang mga magulang ay magsisilang lamang ng mga batang mapapalaki nila sa tunay na makataong paraan.

SEC. 3. Mga Gabay na Prinsipyo sa Pagpapatupad – Ipinapahayag ng Batas na ito ang mga sumusunod bilang mga gabay na prinsipyo:

(a) Ang karapatan upang gumawa ng mga malaya at matalinong mga pagpapasya, na sumesentro sa pag-exercise ng anumang karapatan, nang hindi sumailalim sa anumang paraan ng pamimilit at dapat ay ganap na tinitiyak ng Estado, tulad ng mismong karapatan;

(b) Respeto para sa proteksyon at katuparan ng reproductive health at mga karapatan na naglalayayong isulong ang mga karapatan at kagalingan ng bawat tao lalo na ng mag-asawa, mga nasa edad na mga indibidwal, mga kababaihan at kabataan;

(c) Dahil ang likas na yamang-tao ay isa sa mga pangunahing asset ng bansa, ang epektibo at de-kalidad na mga serbisyo ng pangangalaga sa kalusugang pang-reproductive ay dapat na bigyan ng primacy upang matiyak ang kalusugang pang-nanay at anak, kalusugan ng hindi pa isinisilang, ligtas na panganganak at kapanganakan ng malusog na bata, at mahusay na replacement rate, na alinsunod sa tungkulin ng Estado na i-promote ang karapatan sa kalusugan, pagiging responsableng magulang, panlipunang katarungan at ganap na kaunlarang pantao;

(d) Ang pagkakaloob ng mga etikal at mediko-ligtas, legal, madaling ma-access, abot-kaya, non-abortifacient, epektibo at de-kalidad na mga supply at serbisyo para sa pangangalaga ng kalusugang reproductive ay mahalaga sa pagsusulong ng karapatan ng mga tao sa kalusugan, lalo yaong sa mga kababaihan, sa mahihirap, at sa mga marginalized. Ang mga ito ay isasama bilang bahagi ng basic health care;

(e) Ang Estado ay magsusulong at magbibigay ng impormasyon at access, nang walang pagkiling, sa lahat ng mga paraan ng pagpaplano ng pamilya, kabilang ang mga epektibong natural at modernong mga paraan na napatunayang mediko-ligtas, legal, non-abortifacient, at epektibo sang-ayon sa mga scientific at evidence-based na mga pamantayan ng medikal na pananaliksik tulad ng mga nakarehistro at inaprubahan ng FDA para sa mga mahihirap at marginalized na kinilala sa pamamagitan ng NHTS-PR at iba pang mga paraan ng pamahalaan sa pagkilala ng marginalization: Yun ay kung, ang Estado ay magbibigay din ng suportang pondo upang isulong ang mga modernong natural na pamamaraan ng pagpaplano ng pamilya, lalo na ang Billings Ovulation Method, na sumasang-ayon sa mga pangangailangan ng mga tagatannggap nito at ng kanilang religious convictions;

(f) Ang Estado ay magsusulong ng mga programa na:

(1) magbibigay ng kakayahan sa mga indibidwal at mga mag-asawa na magkaroon ng bilang ng anak na nais nila habang binibigyan nila ng pagsasaalang-alang ang kalusugan, lalo na iyong sa mga kababaihan, gayundin ang pangangailangan na makukuha nila at abot-kaya para sa kanila na alinsunod sa mga umiiral na batas, pampublikong moralidad at sa kanilang relihiyosong paniniwala: Sa kundisyon na hindi sila pagkakaitan, dahil sa pinansyal na kadahilanan, na magkaroon ng karapatang magka-anak,

(2) makamit ang pantay na alokasyon at paggamit ng mga yaman (resources),

(3) matiyak ang epektibong pakikipagtulungan sa pagitan ng mga lokal na pamahalaan, mga lokal na yunit ng pamahalaan (LGUs) at ng pribadong sektor sa pagdisenyo, pagpapatupad, koordinasyon, integration, monitoring at pagsusuri ng people-centered na mga programa upang mapahusay ang kalidad ng buhay at proteksyon ng kapaligiran;

(4) magsagawa ng mga pag-aaral upang suriin ang demograpikong trends at dividends mula sa mga mahusay na patakarang pang-populasyon tungo sa napapanatiling kaunlarang pantao habang pinapanatili ang mga prinsipyo ng pagkakapantay-pantay ng kasarian, proteksyon ng mga ina at mga anak, ipinanganak at hindi pa isinisilang at ang pag-promote at proteksyon ng reproduktibong karapatan at kalusugan ng mga kababaihan; at

(5) magsagawa ng mga siyentipikong pag-aaral upang matukoy kung ligtas at mabisa ang mga alternatibong gamot at mga pamamaraan para sa pagpapaunlad ng pangangalaga sa kalusugang reproductive;

(g) Ang pagbibigay ng pangangalaga sa kalusugang reproductive, impormasyon at mga supply na nagbibigay prayoridad sa mga mahihirap na kinilala sa pamamagitan ng NHTS-PR at iba pang mga pamamaraan ng pamahalaan upang tukuyin ang marginalization ay siyang dapat na maging pangunahing responsibilidad ng pamahalaan ng bansa alinsunod sa mga obligasyon nitong irespeto, protektahan at isulong ang karapatan sa kalusugan at karapatan sa buhay;

(h) Irerespeto ng Estado ang kagustuhan at piniling pamamaraan ng mga indibidwal sa pagpaplano ng pamilya na ayon sa kanilang relihiyosong paninindigan at kultural na paniniwala, habang isinasaalang-alang ang mga obligasyon ng Estado sa ilalim ng iba’t ibang mga instrumento para sa karapatang pantao;

(i) Ang aktibong paglahok ng mga non-government organizations (NGO), ng organisayon ng mga kababaihan at pantao, ng civil society, ng mga organisasyong nakabatay sa pananampalataya, ng relihiyosong sektor at ng mga komunidad ay mahalaga upang matiyak na ang mga patakaran, mga plano, at mga programa para sa kalusugang reproductive, populasyon at kaunlaran, ay tutugon sa mga pangunahing pangangailangan ng mga kababaihan, ng mga mahihirap, at ng mga mahihina (marginalized);

(j) Habang ang Batas na ito ay kinikilala na ang pagpapalaglag ay ilegal at maaaring parusahan ayon sa batas, titiyakin ng pamahalaan na ang lahat ng mga kababaihan na nangangailangan ng pag-aalaga para sa mga komplikasyong likha ng aborsyon at lahat ng iba pang mga komplikasyon na sanhi ng pagbubuntis, pagle-labor at panganganak, at mga kaugnay na isyu ay tatratuhin at counseled sa makatao, hindi mapanghusga at mahabaging paraan na alinsunod sa batas at mga medikal na etika;

(k) Ang bawat pamilya ay may karapatang magpasya ng tamang laki nito: Iyon ay kung bibigyan ng Estado ang bawat magulang ng kinakailangang impormasyon sa lahat ng aspeto ng buhay pamilya, kabilang ang (impormasyon sa) kalusugang reproductive at responsableng pagiging magulang, upang gumawa ng gayong pagpapasya;

(l) Hindi magkakaroon ng target na demograpiko o populasyon at ang pagpapagaan, pag-promote at / o pag-stabilize ng rate ng paglago ng populasyon ay aalinsunod sa pagsulong ng kalusugang reproduktibo;

(m) Ang pagkakapantay-pantay ng mga kasarian at women empowerment ay ang mga sentrong elemento ng reproductive health, populasyon at pag-unlad;

(n) Ang mga resources ng bansa ay dapat maghatid ng serbisyo sa buong populasyon, lalo na sa mga mahihirap, at ang mga paglalaan nito ay dapat na maging sapat at epektibo: Sa kundisyon na ang buhay ng mga hindi pa isinisilang ay protektado;

(o) Ang kaunlaran ay isang proseso maraming anyo na tumatawag sa pag-ayon at pagkakaisa ng mga patakaran, mga plano, mga programa at mga proyekto na tumutukoy sa pagpapaunlad ng kalidad ng buhay ng mga tao, lalo na iyong sa mga mahihirap, mga nangangailangan, at ng mga mahihina; at

(p) Ang isang komprehensibong programa para sa kalusugang reproductive ay tumutugon sa mga pangangailangan ng mga tao habang sila ay nabubuhay.

Sec. 4. Kahulugan ng mga Salita – Para sa layunin ng Batas na ito, ang mga sumusunod na salita ay tumutukoy sa mga sumusunod:

(a) Ang abortifacient ay tumutukoy sa anumang gamot o kagamitan na nagiging sanhi ng pagpapalaglag o pagwasak ng fetus sa loob ng sinapupunan ng ina o ang pagpigil ng fertilized ovum na maabot at maipunla sa matris ng ina ayon sa kapasyahan ng FDA.

(b) Adolescent ay tumutukoy sa mga kabataan na nasa pagitan ng edad na sampu (10) hanggang sa labinsiyam (19) na taon na lumilipat mula sa pagkabata papunta sa karampatang gulang.

(c) Basic Emergency Obstetric and Newborn Care (BEMONC) ay tumutukoy sa mga serbisyong nagliligtas-buhay, sa mga emergency na pang-ina at bagong silang na mga kondisyon / komplikasyon na ibinibigay ng isang pasilidad pang-kalusugan o propesyonal. Ito ay kinapapalooban ng mga sumusunod na serbisyo: pamamahala ng parenteral oxytocic drugs, pamamahala ng dosis ng parenteral anticonvulsants, administrasyon ng parenteral antibiotics, administrasyon ng maternal steroid para sa preterm labor, tulong sa pagpapa-anak sa natural na paraan, pag-alis ng mga naiwang placental na bagay, at manu-manong pag-alis ng inunan ng sanggol. Kabilang din dito ang mga neonatal interventions na kinapapalooban ng: resuscitation ng bagong silang, pagbibigay ng init, rekomendasyon, at pagsasalin ng dugo kung saan posible.

(d) Comprehensive Emergency Obstetric and Newborn Care (CEMONC) ay tumutukoy sa mga serbisyong nagliligtas-buhay, sa mga emergency na pang-ina at bagong silang na mga kondisyon / komplikasyon gaya ng tinukoy sa BEMONC na dinagdagan ng probisyon para sa panganganak sa pamamagitan ng pag-opera (caesarian section) at mga serbisyong blood bank, at iba pang mga mataas na uri ng dalubhasang tulong sa panganganak. Kasama dito ang emergency na pangangalaga sa bagong silang na kinabibilangan ng: resuscitation ng bagong silang, paggamot sa neonatal sepsis infection, suporta sa oxygen, at pagbigay ng (maternal) steroid bago manganak sa panganib ng maagang pagsisilang.

(e) Family planning ay tumutukoy sa isang program na: nagbibigay-daan sa mga mag-asawa at mga indibidwal sa malaya at responsableng pagpapasya sa bilang at pagitan ng kanilang mga anak at magkaroon ng impormasyon at kakayahan na gawin ito; at magkaroon ng access sa isang buong hanay ng mga ligtas, abot-kaya, mabisa, hindi nagpapalaglag na paraan, natural at artipisyal na mga pamamaraan na pagpaplano ng pagbubuntis.

(f) Ang pagsusuri sa kamatayan ng fetus at sanggol ay tumutukoy sa dekalidad at malalim na pag-aaral ng mga sanhi ng kamatayan ng sanggol at fetus na may pangunahing layunin na (ang mga katulad na uri ng) pagkamatay sa hinaharap ay mapigilan sa pamamagitan ng mga pagbabago o mga karagdagan sa mga programa, mga plano at mga patakaran.

(g) Ang pagkakapantay-pantay ng mga kasarian ay tumutukoy sa prinsipyo ng pagkakapantay-pantay sa pagitan ng mga kababaihan at kalalakihan at pantay na karapatan sa pagtamasa sa mga kondisyon na makamit ang buong potensyal ng kanilang pagkatao upang makapag-ambag sa, at magkamit ng mga benepisyo mula sa, mga resulta ng kaunlaran, habang kinikilala ng Estado na ang lahat ng tao ay malaya at pantay-pantay sa karangalan at mga karapatan. Alinsunod dito ang pagkakapantay-pantay sa mga oportunidad, sa paglalaan ng mga resources o mga benepisyo, o access sa mga serbisyo na nagpapalawig sa mga karapatan sa kalusugan at napapanatiling kaunlarang pantao, nang walang diskriminasyon.

(h) Ang pagkakapantay-pantay ng mga kasarian ay tumutukoy sa mga patakaran, mga instrumento, mga programa at mga pagkilos na tumutugon sa agrabyadong posisyon ng mga kababaihan sa lipunan sa pamamagitan ng pagbibigay ng pabor sa pakikitungo at positibong aksyon (para sa kanila). Nakapaloob dito ang pagiging parehas at makatarungan sa pamamahagi ng mga benepisyo at mga responsibilidad sa pagitan ng mga kababaihan at mga kalalakihan, at madalas na mangangailangan ng mga pang-kababaihan na proyekto at mga programa upang wakasan ang mga umiiral na hindi pagkakapantay-pantay. Ang konseptong ito ay kinikilala na habang ang reproductive health ay kinabibilangan ng mga kababaihan at kalalakihan, ito ay mas kritikal para sa kalusugan ng mga kababaihan.

(i) Ang responsibilidad ng kalalakihan ay tumutukoy sa paglahok, pangako, pananagutan at responsibilidad ng mga kalalakihan sa lahat ng aspeto ng kalusugang sekswal at reproductive, pati na rin ang pangangalaga ng kalusugang reproductive na may kinalamang partikular sa mga kalalakihan.

(j) Ang pagsusuri sa kamatayan ng ina ay tumutukoy sa dekalidad at malalim na pag-aaral sa mga sanhi ng kamatayan ng ina na may pangunahing layunin na pigilin sa hinaharap ang kamatayan (sa parehong sanhi) sa pamamagitan ng pagbabago o mga karagdagan sa mga programa, mga plano at mga patakaran.

(k) Ang kalusugan ng ina ay tumutukoy sa kalusugan ng isang babaeng nasa reproductive na gulang kabilang ang, ngunit hindi limitado sa, sa panahon ng pagbubuntis, panganganak at ang panahon ng postpartum.

(l) Ang modernong pamamaraan ng pagpaplano ng pamilya ay tumutukoy sa ligtas, epektibo, non-abortifacient at legal na mga pamamaraan, natural man o artipisyal, na nakarehistro sa FDA para sa pagpaplano ng pagbubuntis.

(m) Ang natural na pagpaplano ng pamilya ay tumutukoy sa iba’t-ibang mga pamamaraan na ginagamit upang magplano o maiwasan ang pagbubuntis batay sa pagtukoy ng fertile na mga araw ng babae.

(n) Ang tagapagbigay ng pampublikong serbisyo sa pag-aalaga ng kalusugan ay tumutukoy sa:

(1) public health care institution na may nararapat na lisensya, kinikilala at pangunahing nakatuon sa pagpapanatili at pagpapatakbo ng mga kagamitan para sa pagsulong ng kalusugan, pag-iwas sa sakit, diyagnosis, paggamot at pag-aalaga ng mga indibidwal na naghihirap mula sa karamdaman, sakit, pinsala, kapansanan o kapinsalaan ng katawan, o nangangailangan ng obstetrical o iba pang mga medikal at pag-aalagang pang-ina;

(2) public health care na propesyonal, na isang doktor na manggagamot, nars o isang hilot;

(3) public health worker na nakatuon sa paghahatid ng mga serbisyo para sa pangangalaga ng kalusugan, o

(4) barangay health worker na sumailalim sa mga programa ng pagsasanay sa ilalim ng anumang kinikilalang gobyerno at mga NGO at kusang-loob na nagpapatupad ng mga pangunahing serbisyo para sa pangangalaga ng kalusugan sa komunidad matapos na kilalanin upang magpatupad niyon ng lokal na health board alinsunod sa mga alituntuning pinasinayaan ng Department of Health (DOH).

(o) Ang mga mahihirap ay tumutukoy sa mga miyembro ng sambahayan na natukoy bilang mga mahihirap sa pamamagitan ng NHTS-PR ng Department of Social Welfare and Development (DSWD) o naaayon na sistemang ginagamit ng Pamahalann sa pagtukoy ng mga mahihirap.

(p) Reproductive Health (RH) ay tumutukoy sa estado ng kumpletong kagalingang pisikal, mental at panlipunan at hindi lamang ang kawalan ng sakit o kapansanan sa lahat ng mga bagay na may kaugnayan sa reproductive system at sa mga pagkilos at proseso nito. Ito ay nagpapahiwatig na ang mga tao ay may kakayahang magkaroon ng isang responsable, ligtas, may pahintulot at nagbibigay-kasiyahan na buhay seks; na sila ay mayroong kakayahan upang magparami at kalayaan upang magpasya kung kalian at kung gaano kadalas na gawin ito. Nagpapahiwatig din ito na ang mga babae at lalaki ay magtatamo ng pantay na relasyon sa mga bagay na nauugnay sa sekswal na relasyon at pagpaparami.

(q) Ang pangangalaga sa kalusugang reproductive ay tumutukoy sa access sa isang buong hanay ng mga pamamaraan, mga pasilidad, mga serbisyo at mga kasangkapan na mag-aambag sa reproductive na kalusugan at kagalingan (ng mamamayan) sa pamamagitan ng pagtugon sa mga problemang may kinalaman sa kalusugang reproductive. Kasama rin dito ang sekswal na kalusugan, kung saan ang layunin ay ang pagpapabuti ng buhay at mga personal na relasyon. Ang mga elemento ng pangangalaga ng kalusugang reproductive ay kinabibilangan ng mga sumusunod:

(1) Mga impormasyon at mga serbisyo sa pagpaplano ng pamilya na kinabibilangan, bilang unang prayoridad, ang bigyan ng ganap na kamalayan ang mga kababaihang nasa reproductive na gulang sa kani-kaniyang cycle upang malaman nila kung kailan mas malamang na ang fertilization ay mangyayari o hindi mangyayari;

(2) Kalusugan at nutrisyon para sa ina, sanggol at bata, kabilang ang pagpapasuso;

(3) Pagbabawal sa pagpapalaglag at pamamahala sa mga komplikasyong (sanhi) ng pagpapalaglag;

(4) Gabay at pagpapayo sa kalusugang reproductive ng mga kabataan;

(5) Pag-iwas, paggamot at pamamahala sa reproductive tract infections (RTIs), HIV at AIDS at iba pang sexually transmittable infections (STIs);

(6) Paglipol sa mga karahasan laban sa kababaihan at mga bata at iba pang mga anyo ng karahasang sekswal at may kinalaman sa kasarian;

(7) Edukasyon at pagpapayo tungkol sa sekswalidad at kalusugang reproductive;

(8) Paggamot sa suso at reproductive tract cancer at iba pang mga gynecological na kundisyon at sakit;

(9) Responsibilidad ng kalalakihan at paglahok at kalusugang reproductive ng kalalakihan;

(10) Pag-iwas, paggamot at pamamahala ng pagkabaog at sekswal na dysfunction;

(11) Edukasyon tungkol sa reproductive health para sa mga kabataan; at

(12) Aspeto ng mental na kalusugan sa pangangalaga ng kalusugang reproductive.

(r) Ang mga programa para sa pangangalaga ng kalusugang reproductive ay tumutukoy sa sistematiko at pinagsama-samang probisyon sa pangangalaga ng kalusugang reproductive ng lahat ng mga mamamayan na nagbibigay prayoridad sa mga kababaihan, sa mga mahihirap, sa mga marginalized at mga madaling maapektuhan ng krisis.

(s) Ang karapatan sa kalusugang reproductive ay tumutukoy sa mga karapatan ng mga indibidwal at mga mag-asawa: na magpasya nang malaya at responsable kung magkakaroon o hindi ng mga anak; ang bilang, pagpupuwang at panahon ng pag-aanak; ang gumawa ng iba pang mga desisyon tungkol sa pagpaparami na Malaya sa diskriminasyon, pamimilit at karahasan; ang magkaroon ng impormasyon at kakayahan na isagawa ito; at makuha ang pinakamataas na pamantayan ng sekswal na kalusugan at kalusugang reproductive. Sa kundisyon na, ang mga karapatan sa kalusugang reproductive ay hindi sinasamahan ng aborsyon at access sa mga pampalaglag.

(t) Reproductive health at edukasyon tungkol sa seksuwalidad ay tumutukoy sa pang-habambuhay na proseso ng pag-aaral ng pagbibigay at pagtanggap ng kumpleto, wasto at mahalagang mga impormasyon at edukasyon, na naangkop sa edad at pag-unlad, tungkol sa reproductive health at seksuwalidad sa pamamagitan ng mga edukasyon para sa kasanayan sa buhay at iba pang mga pamamaraan.

(u) Reproductive Tract Infection (RTI) ay tumutukoy sa mga sexually transmitted infection (STIs), at iba pang mga uri ng mga impeksiyon na nakakaapekto sa reproductive system.

(v) Ang responsableng pagiging magulang ay tumutukoy sa kagustuhan at kakayahan ng isang magulang upang tumugon sa mga pangangailangan at pangarap ng pamilya at mga bata. Ito rin ay isang magkahating responsibilidad sa pagitan ng mga magulang upang matukoy at makamit ang ninanais na bilang ng mga bata, pagpupuwang at panahon ng kanilang pagkakaroon ng anak ayon sa pangarap ng kanilang sariling buhay pamilya, habang isinasaalang-alang ang sikolohikal na kahandaan, katayuan ng kalusugan, panlipunan at pang-ekonomiyang mga alalahanin na umaayon sa kanilang relihiyosong mga paninindigan.

(w ) Ang seksuwal na kalusugan ay tumutukoy sa isang estado ng pisikal, mental at panlipunang kagalingan na may kaugnayan sa seksuwalidad. Ito ay nangangailangan ng isang positibo at may respetong pakikitungo sa seksuwalidad at mga seksuwal na relasyon, pati na rin ang posibilidad ng pagkakaroon ng mga kaaya-aya at ligtas na seksuwal na karanasan, na malaya sa pamumuwersa, diskriminasyon at karahasan.

(x) Sexually Transmitted Infection (STI) ay tumutukoy sa anumang impeksyon na maaaring makuha o maipasa sa pamamagitan ng pakikipagtalik, paggamit ng IV, karayom para sa mga gamot na pinapadaloy sa ugat, panganganak at pagpapasuso.

(y) Skilled birth attendance ay tumutukoy sa panganganak na pinamamahalaan ng isang may kasanayang propesyonal sa kalusugan kabilang ang pagpapagana ng mga kinakailangang kagamitan at suporta para sa isang gumaganang sistemang pangkalusugan, kabilang ang transportasyon at mga pasilidad na inirekomenda para sa emergency na pangangalaga sa panganganak.

(z) Ang bihasang propesyonal sa kalusugan ay tumutukoy sa isang hilot, doktor o nars, na nag-aral at bihasa sa mga kasanayan na kinakailangan upang pamahalaan ang normal at kumplikadong mga pagbubuntis, panganganak at ang agarang postnatal period, at sa pagkilala, pamamahala at pagtukoy ng mga komplikasyon sa kababaihan at mga bagong panganak.

(aa) Ang sustainable human development ay nangangahulugan na ihatid ang mga tao (lalo na ang mga mahihirap at kapus-palad) tungo sa gitna ng proseso ng pag-unlad, sa sentral na layunin kung saan lilikha ng isang matibay na kapaligiran kung saan ang lahat ay ini-enjoy ang pagkakaroon ng mahaba, malusog at produktibong buhay, sa pamamagitan ng pagsusulong ng kanilang mga karapatan at pinoprotektahan ang mga oportunidad sa buhay ng mga darating na henerasyon at ang natural ecosystem kung saan ang lahat ng buhay ay umaasa.

Sec. 5. Ang Pagkuha ng mga Bihasang Health Professionals para sa Pangangalagang Pangkalusugan ng Ina at Pagdalo ng Isang Bihasa sa Panganganak – Ang mga LGU ay magsisikap na umarkila ng sapat na bilang ng mga nars, midwife at iba pang mga bihasang propesyonal sa pangangalaga ng maternal na kalusugan at ng mga bihasang dadalo sa panganganak upang makamit ang minimithing bilang ng propesyonal kumpara sa dami ng pasyente habang isinasa-alang-alang ang target ng DOH: Sa kundisyon na, ang mga taong nakatira sa malayong lugar o mataas ang bilang ng populasyon o mahirap ang kalagayan ay mabibigyan din ng parehong antas ng access sa pangangalagang pangkalusugan: Sa karagdagang kundisyon na, ang pambansang pamahalaan ay magbigay ng karagdagan at kinakailangang pondo at iba pang mga kinakailangang tulong para sa mabisang pagpapatupad ng mga probisyon na ito.

Para sa mga layunin ng Batas na ito, ang mga midwife at mga nars ay pinapayagang magbigay ng mga nagliligtas-buhay na mga gamot tulad ng, ngunit hindi limitado sa, oxytocin at magnesium sulfate, alinsunod sa mga alituntunin na itinakda ng DOH, sa ilalim ng mga kondisyon na emergency at kapag walang mga manggagamot na malapit: Sa kundisyon na, sila ay may wastong kasanayan at sertipikadong magbigay ng mga gamot na nakapagliligtas ng buhay.

Sec. 6. Mga Pasilidad para sa Pangangalaga ng Kalusugan – Ang bawat LGU, matapos nitong tukuyin ang kahalagahan (ng mga pasilidad) batay sa mga well-supported data na ibinigay ng lokal na tanggapang pangkalusugan, ay magsisikap upang magtatag o mag-upgrade ng mga ospital at mga pasilidad na may sapat at kwalipikadong mga tauhan, mga kagamitan at mga supplies upang magbigay ng emergency na pangagalaga sa pagpapaanak at bagong silang: Sa kundisyon na, ang mga taong nasa liblib (o nakahiwalay) na lugar o may mataas na populasyon at mahihirap na mga lugar ay makakatanggap ng parehong antas ng pag-access at hindi papabayaan sa pamamagitan ng pagbibigay ng iba pang mga kapamaraanan tulad ng mga pagbisita sa bahay o mobile health clinic ayon sa pangangailangan: Sa karagdagang kundisyon na, ang pambansang pamahalaan ay dapat magbigay ng karagdagan at kinakailangang pondo at iba pang mga kinakailangang tulong para sa mabisang pagpapatupad ng mga probisyon na ito.

Sec. 7. Access sa Pagplano ng Pamilya – Lahat ng kinikilalang pampublikong pasilidad pangkalusugan ay magbibigay ng isang buong hanay ng mga modernong pamamaraan sa pagpaplano ng pamilya, na kung saan ay kasama din ang mga medikal na konsultasyon, mga suplay at mga kinakailangan at resonableng pamamaraan para sa mga mahihirap at mga mag-asawa na mayroong mga isyu sa pagkabaog na nagnanais magkaroon ng mga anak: Sa kundisyon na, ang mga serbisyo sa pagpaplano ng pamilya ay ibibigay din ng mga pribadong pasilidad pangkalusugan sa mga nagbabayad na pasyente, at may opsyon na magbigay ng libreng pag-aalaga at serbisyo sa mga maralita, maliban sa kaso ng mga ospital na hindi espesyalidad ang pagbubuntis at mga ospital na pag-aari at pinapatakbo ng isang relihiyosong grupo, ngunit mayroon silang opsyon upang magbigay ng katulad na buong hanay ng mga modernong pamamaraan sa pagpaplano ng pamilya: Sa karagdagang kundisyon na, ang mga ospital na ito ay agad na isangguni ang taong humihingi ng gayong pag-aalaga at mga serbisyo sa isa pang pasilidad pang-kalusugan na madaling ma-access: Sa panghuling kundisyon na, ang tao (na humihingi ng serbisyo) ay hindi nasa isang emergency na kalagayan o nasa malubhang kaso tulad ng tinutukoy sa Republic Act No. 8344.

Walang sinumang tao ang pagkakaitan ng impormasyon at access sa mga serbisyo ng pagpaplano ng pamilya, natural man o artipisyal: Sa kundisyon na, ang mga menor de edad ay hindi papayagang magkaroon ng access sa modernong pamamaraan ng pagpaplano ng pamilya nang walang nakasulat na pahintulot mula sa kanilang mga magulang o (mga) tagapag-alaga maliban kung ang menor de edad ay isa nang magulang o nakunan.

Sec. 8. Pagsusuri sa Kamatayan ng Ina at Pagsusuri sa Kamatayan ng Fetus at Sanggol – Lahat ng mga LGU, pambansa at lokal na pamahalaang ospital, at iba pang mga pampublikong yunit pang-kalusugan ay dapat magsagawa ng isang taunang pagsusuri sa pagkamatay ng mga ina at pagsusuri sa pagkamatay ng mga fetus at sanggol ayon sa mga alituntunin na itinakda ng DOH. Ang gayong pagsusuri ay dapat makalikha ng base sa katibayan na mga programa at proseso ng pagbabadyet na magbibigay ng kontribusyon sa pagbuo ng mas mabuting mga serbisyo para sa kalusugang reproductive upang isulong ang kalusugan ng kababaihan at ligtas na pagiging ina.

Sec. 9. Ang Philippine National Drug Formulary System at mga Suplay sa Pagplano ng Pamilya – Ang National Drug Formulary ay kapapalooban ng mga hormonal contraceptive, intrauterine device, injectables at iba pang mga ligtas, legal, non-abortifacient at epektibong mga produkto at suplay sa pagplano ng pamilya. Ang Philippine National Drug Formulary System (PNDFS) ay susundin sa pagpili ng mga gamot kabilang ang mga supply sa pagpaplano ng pamilya na isinama o inalis mula sa Essential Drugs List (EDL) alinsunod sa mga umiiral na kasanayan at sa konsultasyon sa mga respetadong asosasyong medikal sa Pilipinas. Para sa layunin ng Batas na ito, ang anumang produkto o supply na kasama o isasama pa lang sa EDL ay dapat magkaroon ng sertipikasyon mula sa FDA na ang nasabing produkto at suplay ay ginawa sa kondisyon na ito ay hindi ginagamit bilang pampalaglag.

Ang mga produkto at suplay na ito ay isasama din sa regular na pagbili ng mga mahahalagang mga gamot at suplay ng lahat ng pambansang ospital: Sa kundisyon na, ang nabanggit na mga tanggapan ay hindi dapat bumili o kumuha, sa anumang kaparaanan, ng mga emergency contraceptive pills, pills na gamit matapos magtalik, mga pampalaglag na gagamitin para sa gayong mga layunin at ang kanilang mga iba pang mga anyo o katumbas.

Sec. 10. Pagkalap at Pamamahagi ng mga Supply para sa Pagpaplano ng Pamilya – Ang DOH ang mangangalap, magbabahagi at susubaybay sa mga LGU sa paggamit ng mga supply sa pagplano ng pamilya para sa buong bansa. Ang DOH ay makikipagtulungan sa lahat ng naaangkop na kinatawan ng lokal na pamahalaan upang planuhin at ipatupad ang programang ito ng pangangalap at pamamahagi. Bukod sa iba pang mga batayan, ang pamamahagi ng supply at badyet ay ibabatay sa kasalukuyang antas at projections ng mga sumusunod:

(a) Bilang ng mga kababaihan na nasa reproductive na gulang at mga mag-asawa na nais na bigyan ng puwang o limitahan ang (bilang ng) kanilang mga anak;

(b) Antas ng paglaganap ng pagpipigil (sa pagbubuntis) ayon sa uri ng pamamaraan na ginamit; at

(c) Gastos ng mga supply sa pagpaplano ng pamilya.

Sa kundisyon na, ang mga LGU ay maaaring magpatupad ng sarili nitong programa sa pangangalap, pamamahagi at pagsubaybay na naaayon sa pangkalahatang mga probisyon ng Batas na ito at ng mga alituntunin ng DOH.

Sec.11. Pagsasama ng Responsible Parenthood at mga Bahagi ng Family Planning sa mga Programang Panlaban sa Kahirapan – Iba’t ibang pamamaraan ang gagamitin sa pagpapatupad ng mga patakaran at programa upang labanan ang kahirapan. Sa layuning ito, ang DOH ay magpapatupad ng mga programa na nagbibigay prayoridad sa mga mahihirap at mahihina na kababaihan na kinilala sa pamamagitan ng NHTS-PR at iba pang mga paraan ng pamahalaan sa pagkilala ng marginalization, upang magkaroon sila ng ganap na access sa pangangalaga, mga serbisyo, produkto at mga programa para sa kalusugang reproductive. Ang DOH ay magbibigay ng mga naturang programa, teknikal na suporta, kabilang ang pagbuo ng kapasidad at monitoring.

Sec. 12. PhilHealth Benefits para sa Malubha at May Banta sa Buhay na Kundisyon ng Kalusugang Reproductive – Lahat ng malubha at may banta sa buhay na kundisyon ng kalusugang reproductive tulad ng HIV at AIDS, breast canser at kanser sa bahaging reproductive, at mga komplikasyon sa panganganak, at mga kundisyong kaugnay sa pagme-menopause at pagkatapos mag-menopause ay bibigyan ng maximum na mga benepisyo, kabilang ang pagbibigay ng Anti-Retroviral na mga gamot (ARV), ayon sa mga alituntunin na itinakda ng Philippine Health Insurance Corporation (PHIC).

Sec. 13. Mobile Health Care Service – Ang pambansa o lokal na pamahalaan ay maaaring magbigay sa bawat probinsiya, lungsod, munisipyo at pang-distritong ospital ng Mobile Health Care Service (MHCS) sa anyo ng isang van o iba pang mga paraan ng transportasyon na naaangkop sa lupain, habang isinasaalang-alang ang pangangailangan ng bawat LGU ng pangangalagang pang-kalusugan. Ang MHCS ay maghahatid ng mga pang-kalusugang kalakal at serbisyo sa mga nasasakupan nito, mas lalo na sa mga mahihirap at maralita, pati na rin ang pagpapakalat ng kaalaman at impormasyon sa kalusugang reproductive. Ang MHCS ay patatakbuhin ng mga bihasang health providers at kaakibat ang malawak na hanay ng mga materyales sa pangangalaga ng kalusugan at mga kagamitang nagpapakalat ng impormasyon, gaya ng, ngunit hindi limitado sa, isang telebisyon para sa mga audio-visual na pagtatanghal. Ang lahat ng mga MHCS ay pinapatakbo ng mga LGU ng mga lalawigan at may mataas na antas ng urbanisasyon na mga lungsod.

Sec. 14. Reproductive Health Education na Angkop sa Edad at Development – ang Estado ay magbibigay sa mga kabataan ng edukasyong pang-reproductive na kalusugan na angkop sa edad at development (ng mga kabataan) kung saan ito ay ituturo ng mga gurong may sapat na kasanayan sa impormal at impormal na sistema ng edukasyon at ito ay ipapaloob sa mga mahahalagang paksa tulad ng, ngunit hindi limitado sa, paghubog ng kagandahang-asal; kaalaman at kasanayan sa personal na proteksyon laban sa diskriminasyon; sekswal na pang-aabuso at karahasan laban sa mga kababaihan at mga bata; at iba pang mga anyo ng karahasan batay sa kasarian at menor-de-edad na pagbubuntis; pisikal, sosyal at emosyonal na mga pagbabago sa kabataan; karapatang pang-kababaihan at karapatang pambata; responsableng pag-uugali ng kabataan; kasarian at development at responsableng pagiging magulang: Sa kundisyon na, ang kakayahang umangkop sa pagbalangkas at paggamit ng karampatang nilalaman ng kurso, saklaw ng pamamaraan sa bawat isa o grupo ng antas ng edukasyon ay pinapayagan lamang matapos ang mga konsultasyon sa mga asosasyon ng komunidad ng mga magulang at guro, mga opisyal ng paaralan at iba pang mga grupo ng interes. Ang Kagawaran ng Edukasyon (DepED) ay bumalangkas ng kurikulum kung saan ito ay gagamitin ng mga pampublikong paaralan at maaaring gamitin ng pribadong paaralan.

Sec. 15. Certificate of Compliance – Walang lisensyang pang-kasal ang ibibigay ng Local Civil Registrar maliban kung ang mga aplikante ay magpapakita ng isang Sertipiko ng Pagsunod (Certificate of Compliance) na ibinigay nang libre ng lokal na Family Planning Office na nagpapatunay na sila ay nakatanggap ng sapat na mga tagubilin at impormasyon sa responsableng pagiging magulang, pagpaplano ng pamilya, pagpapasuso at nutrisyon ng sanggol.

Sec. 16. Pagbuo sa Kakayahan ng Barangay Health Workers (BHWs) – Ang DOH ay magiging responsable sa pagpapakalat ng impormasyon at pagbibigay ng mga programa ng pagsasanay sa mga LGU. Ang mga LGU, sa teknikal na tulong ng DOH, ay responsable sa pagsasanay ng mga BHW at iba pang mga baranggay volunteers sa pagsulong ng kalusugang pang-reproductive. Ang DOH ay magbibigay sa mga LGU ng mga suplay medikal at kagamitan na kinakailangan ng mga BHW upang maisagawa ng mabisa ang kanilang trabaho: Sa kundisyon na, ang pambansang pamahalaan ay magbigay ng karagdagan at kinakailangang pondo at iba pang mga kinakailangang tulong para sa mabisang pagpapatupad ng mga probisyon na ito kabilang ang posibleng pagkakaloob ng karagdagang kabayaran para sa mga BHW.

Sec. 17. Libreng Serbisyo para sa mga Maralitang Kababaihan – Ang mga pribado at non-government reproductive healthcare service provider kabilang ang, ngunit hindi limitado sa, mga gynecologist at obstetrician, ay hinihikayat na magbigay ng hindi bababa sa apatnapu’t walong (48) oras taun-taon ng reproductive health service, mula sa pagbibigay ng impormasyon at edukasyon sa pagbigay ng mga medikal na serbisyo, ng libreng bayad sa maralita at mababang-kita na mga pasyente tulad ng natukoy sa pamamagitan ng NHTS-PR at iba pang mga panukala ng pamahalaan ng pagkilala sa marginalization, lalo na sa mga buntis na kabataan. Ang apatnapu’t walong (48) oras na taunang libreng serbisyo ay kasama bilang isang pangunahing kailangan sa accreditation sa ilalim ng PhilHealth.

Sec. 18. Mga Programa para sa Kalusugang Sekswal at Reproductive ng mga may Kapansanan – Pagsisikapan ng mga lungsod at munisipyo na ang mga hadlang sa mga serbisyong pangkalusugang reproductive para sa mga may kapansanan ay mabuwag sa pamamagitan ng mga sumusunod:

(a) Pagbibigay ng pisikal na access, at paglutas ng mga isyu sa transportasyon at layo sa mga klinik, ospital at mga lugar kung saan nagbibigay ng edukasyon sa pampublikong kalusugan, ang mga contraceptive ay ipagbibili o ipinamamahagi, o iba pang mga lugar kung saan ang mga serbisyong para sa kalusugang reproductive ay ibinibigay;

(b) Pagkakaroon ng mga mesa para sa eksaminasyon at iba pang mga gawaing pang-laboratoryo para sa mga pangangailangan at kundisyon ng mga may kapansanan;

(c) Pagpapabuti ng access sa mga kagamitan para sa impormasyon at komunikasyon tungkol sa kalusugang sekswal at reproductive sa pamamagitan ng braille, malalaking lathala, simpleng wika, sign language at mga larawan;

(d) Pagbibigay ng patuloy na edukasyon at pagsasama ng mga karapatan ng mga may kapansanan sa mga tagapagbigay ng pangangalagang pangkalusugan; at

(e) Pagsasagawa ng mga activity upang paangatin ang kamalayan at sagutin ang mga maling pananaw ng madlang publiko tungkol sa kahihiyan at kakulangan ng kaalaman sa sekswal at reproductive na mga pangangailangan at karapatang pangkalusugan ng mga may kapansanan.

Sec. 19. Mga Tungkulin at Pananagutan

(a) Alinsunod sa mga ipinapahayag na patakaran dito, ang DOH ay maglilingkod bilang punong ahensiya para sa pagpapatupad ng Batas na ito at dapat na isama sa kanilang regular na pagpapatakbo ang mga sumusunod na gawain:

(1) Ganap at mahusay na pagpapatupad ng programa para sa pangangalaga ng kalusugang reproductive;

(2) Tiyakin ang access ng mga tao sa mediko-ligtas, hindi nagpapalaglag, legal, dekalidad at abot-kayang mga kalakal at serbisyo para sa kalusugang reproductive; at

(3) Magsagawa ng mga katulad na gawain na kinakailangan upang matamo ang mga layunin ng Batas na ito.

(b) Ang DOH, sa pakikipagtulungan ng PHIC, kung sakaling naaangkop, ay (gagawin ang mga sumusunod):

(1) Palakasin ang kapasidad ng mga tagapagpatupad na ahensyang pangkalusugan upang matiyak ang ligtas, mataas na kalidad, naa-access at abot-kayang mga serbisyo para sa kalusugang reproductive kasabay ng pagpapalakas at pagpapatupad ng mga utos at mekanismo;

(2) Pangasiwaan ang paglahok at partisipasyon ng mga NGO at mga pribadong sektor sa paghahatid ng mga serbisyo sa pangangalaga ng kalusugang reproductive; at sa produksyon, pamamahagi at paghahatid ng mga dekalidad na mga suplay para sa kalusugang reproductive at pagpaplano ng pamilya; at mga kinakailangan upang gawin itong naa-access at abot-kaya ng ordinaryong mamamayan;

(3) Kasangkapanin ang mga serbisyo, kasanayan at kakayahan ng mga eksperto sa natural na pagpaplano ng pamilya na siyang magbibigay ng mga kinakailangang pagsasanay para sa lahat ng mga BHW;

(4) Mangasiwa at magbigay ng tulong sa mga LGU sa paghahatid ng mga serbisyo para sa pangangalaga ng kalusugang reproductive at sa pagbili ng mga gamit para sa pagpaplano ng pamilya; at

(5) Bigyan ang mga LGU, sa pamamagitan ng kani-kanilang mga lokal na tanggapang pangkalusugan, ng naaangkop na impormasyon at mga resources upang panatilihin ang huli na up to date sa kasalukuyang mga pag-aaral at mga pananaliksik na may kaugnayan sa pagpaplano ng pamilya, responsableng pagiging magulang, pagpapasuso at nutrisyon ng sanggol.

(c) Ang FDA ay dapat magbigay ng mahigpit na mga alituntunin sa paggamit ng mga contraceptive, dapat na isinasaalang-alang ang mga side effect o iba pang mapanganib na mga epekto ng kanilang paggamit.

(d) Ang mga korporasyon ay dapat mag-ingat sa pagpa-patalastas ng mga produkto o mga serbisyo sa pamamagitan ng lahat ng mga uri ng media, lalo na sa mga usapin na may kaugnayan sa seksuwalidad, mas isaalang-alang dapat nito ang impluwensya sa mga kabataan.

Sec. 20. Pampublikong Kamalayan – Ang DOH at ang mga lokal na pamahalaan ay magpapasimula at pananatiliin ang pinalakas na kampanya sa buong bansa gamit ang multimedia upang itaas ang antas ng pampublikong kamalayan sa proteksyon at pagsusulong ng reproductive health at mga karapatan kabilang ang, ngunit hindi limitado sa: maternal na kalusugan at nutrisyon; impormasyon at mga serbisyo sa pagpaplano ng pamilya at responsableng pagiging magulang; reproductive health, guidance at counseling sa mga kabataan; at iba pang mga elemento ng pangangalaga sa kalusugang reproductive sa ilalim ng Seksyon 4 (q).

Ang mga kagamitan para sa edukasyon at impormasyon na bubuuin at ipapamahagi para sa layuning ito ay regular na susuriin upang matiyak ang kanilang pagiging epektibo at kahalagahan.

Sec. 21. Mga Kinakailangang Pag-uulat – Bago matapos ang Abril ng bawat taon, ang DOH ay magsusumite sa Pangulo ng Pilipinas at Kongreso ng taunang pinagsama-samang ulat, kung saan ay dapat magbigay ng tiyak at komprehensibong pag-aaral sa pagpapatupad ng mga programa nito at ng iba pang mga ahensya ng gobyerno at mga kapamaraanan at rekomendasyon sa mga dapat bigyan ng prayoridad na pagkilos ng ehekutibo at lehislatibo. Ang ulat ay ililimbag at ipamamahagi sa lahat ng mga pambansang ahensya, mga LGU, NGO at mga organisasyon ng pribadong sektor na bahagi ng nasabing mga programa.

Susuriin ng taunang ulat ang nilalaman, pagpapatupad, at ang epekto ng lahat ng mga patakaran na may kaugnayan sa reproductive health at pagpaplano ng pamilya upang matiyak na ang mga patakaran ay magsusulong, puprotekta at kukumpleto sa reproductive na kalusugan at karapatan ng mga kababaihan.

Sec. 22. Congressional Oversight Committee on Reproductive Health Act – Lilikhain ang Congressional Oversight Committee (COC) na binubuo ng tig-limang (5) myembro mula sa Senado at mula sa Kongreso. Ang mga miyembro mula sa Senado at Kongreso ay itatalaga ng Senate President at House Speaker, na may hindi bababa sa isang (1) miyembrong kumakatawan sa Minorya.

Ang COC ay pamumunuan ng kani-kanilang mga Pinuno ng Committee sa Kalusugan at Demograpya ng Senado at ang Committee sa Populasyon at Family Relations ng Kongreso. Ang Kalihim ng COC ay magmumula sa mga kalihim ng mga kinauukulang committee ng Senado at ng Kongreso.

Ang COC ang sumusubaybay at tumitiyak na epektibong ipinapatupad ang Batas na ito. Ito ang nagrerekumenda ng mga kinakailangang lehislatibong pagremedyo (sa batas) o administratibong mga aksyon. Magsasagawa ang komiteng ito ng pagsusuri sa Batas kada-limang (5) taon mula sa pagpapatupad nito. Ang COC ang gaganap sa mga katulad na iba pang mga tungkulin at gawain na maaaring kailanganin upang matamo ang mga layunin ng Batas na ito.

Sec. 23. Mga Ipinagbabawal – Ang mga sumusunod na gawain ay ipinagbabawal:

(a) Sinumang tagapagbigay ng serbisyo sa pangangalaga ng kalusugan, pampubliko man o pribado, na:

(1) Sadyang nagtatago ng impormasyon o pumipigil sa pagpapakalat nito, at / o sadyang namimigay ng maling impormasyon tungkol sa mga programa at serbisyo para sa reproductive na kalusugan kabilang ang karapatan sa matalinong pagpili at pag-access sa buong hanay ng mga legal, ligtas, non-abortifacient at epektibong pamamaraan ng pagpaplano ng pamilya;

(2) Tumatangging magsagawa ng legal at mediko-ligtas na pamamaraan para sa kalusugang reproductive sa sinumang tao na nasa legal na edad sa kadahilanang may kakulangan ng pahintulot o pagbibigay ng karapatan ng mga sumusunod na tao sa sumusunod na mga pangyayari:

(i) Pahintulot ng asawa sa kaso ng mga mag-asawa: Sa kundisyon na, sa kaso na mayroong hindi pagkakaunawaan, ang desisyon ng taong sumasailalim sa serbisyong pangkalusugan ang mangingibabaw; at

(ii) Pahintulot ng magulang o ng tao na tumatayong magulang sa kaso ng mga inabusong menor de edad, kung saan ang magulang o ang taong tumatayo bilang magulang ang siyang nasasakdal, inakusahan o nahatulan na may kasalanan ayon sa patunay ng mga kinauukulang opisina ng taga-usig ng hukuman. Sa kaso ng mga menor de edad, ang nakasulat na pahintulot ng magulang o legal na tagapag-alaga o, kung wala sila, ang mga taong tumatayo bilang magulang o kamag-anak ay kinakailangan lamang sa elective surgical procedures at hindi sa anumang sitwasyon kakailanganin ang pahintulot kapag emergency o sa mga malubhang kaso tulad ng mga tinukoy sa Republic Act No. 8344; at

(3) Tumatangging magbigay ng de-kalidad na serbisyong pangkalusugan at impormasyon base sa marital status, kasarian, edad, relihiyon, personal na kalagayan o uri ng trabaho ng isang tao: Sa kundisyon na, ang pagtutol ng health care service provider ay batay sa kanyang etikal o relihiyosong paniniwala ay irerespeto. Gayunpaman, ang tumatanggi ay dapat na agarang isangguni ang taong humihingi ng pangkalusugang serbisyo sa iba pang health care provider na nasa loob ng parehong pasilidad o sa isang madaling malapitan: Sa karagdagang kundisyon na, ang taong humihingi ng serbisyo ay hindi nasa isang emergency na kondisyon o nasa seryosong kaso gaya ng tinutukoy sa Republic Act No. 8344, na nagpaparusa sa pagtanggi ng mga ospital at mga medical clinic na magbigay ng naaangkop na paunang medikal na paggamot at suporta sa emergency at seryosong mga kaso;

(b) Sinumang pampublikong opisyal, inihalal o hinirang, partikular iyong mga binigyan ng katungkulan na ipatupad ang mga probisyon dito, na personal man o sa pamamagitan ng isang nasasakupan na: nagbabawal o pinipigilan ang paghahatid ng mga legal at mediko-legal na mga serbisyo para sa pangangalaga ng kalusugang reproductive, kabilang ang pagpaplano ng pamilya; o namumwersa, namimilit o nanghihikayat ng sinumang tao upang gamitin ang mga naturang serbisyo; o tumatangging magbahagi, aprubahan o ilabas ang anumang badyet para sa mga serbisyo ng pangangalaga ng kalusugang reproductive, o upang suportahan ang mga reproductive health programs; o gumagawa ng anumang hadlang sa buong pagpapatupad ng isang programa para sa reproductive na kalusugan gaya ng iniuutos ng Batas na ito;

(c) Sinumang employer na magmumungkahi, mangangailangan, mang-i-impluwensya ng sobra o magiging sanhi upang sinumang aplikante para sa trabaho o isang empleyado ay isailalim ang kanyang sarili sa isterilisasyon, gamitin ang anumang modernong pamamaraan ng pagpaplano ng pamilya, o huwag gumamit nang naturang pamamaraan bilang isang kondisyon para magkatrabaho, makapagpatuloy sa pagtatrabaho, pagka-promote o pagkakaloob ng mga benepisyo ng trabaho. Bilang karagdagan, ang pagbubuntis o ang bilang ng mga anak ay hindi dapat maging dahilan sa hindi pagkakatanggap (sa trabaho) o pagkasisante sa trabaho;

(d) Sinumang tao na mameke ng Sertipiko ng Pagsunod na kinakailangan ayon sa Seksyon 15 ng Batas na ito; at

(e) Anumang pharmaceutical na kumpanya, domestic man o multinational, o mga ahente nito o mga distributor, na direkta o hindi diretsahang nakikipagsabwatan sa mga opisyal ng gobyerno, hinirang man o hinalal, sa pamamahagi, pangangalap at / o pagbebenta sa pamamagitan ng pambansa at mga lokal na pamahalaan ng mga supply, produkto at kagamitan para sa modernong pagpaplano ng pamilya.

Sec. 24. Mga Kaparusahan – Anumang paglabag sa Batas na ito o paggawa sa mga naunang nabanggit na ipinagbabawal na gawain ay mapaparusahan ng pagkabilanggo na sumasaklaw mula sa isang (1) buwan hanggang sa anim (6) na buwan o pagbabayad ng sampung libong piso (P10,000.00) hanggang sa isang daang libong piso (P100,000.00), o ang parehong pagbabayad at pagkabilanggo ayon sa paghuhusga ng karampatang mga hukuman; Sa kundisyon na, kung ang may-sala ay isang pampublikong opisyal, ibinoto o hinirang, siya paparusahan din ng suspensyon nang hindi lumalagpas sa isang (1) taon o pag-alis at pagkakait ng mga benepisyo sa pagreretiro depende sa bigat ng pagkakasala pagkatapos ng abiso at pagdinig ng naaangkop na kinatawan o ahensiya.

Kung ang may-sala ay isang pribadong institusyon, ang parusa ay ipapataw sa presidente o sinumang responsableng opisyal. Ang isang dayuhan na may sala, pagkatapos pagdaanan ang kanyang sentensya, ay agarang ide-deport nang walang karagdagang paglilitis sa pamamagitan ng Bureau of Immigration. Kung ang may-sala ay isang parmasyutikong kumpanya, ang ahente nito at / o distributor, ang kanilang mga lisensya o permit upang gumana o magsagawa ng negosyo sa Pilipinas ay magpakailanmang babawiin, at papagbabayarin ito ng triple ng halagang sangkot sa pagkakasala.

Sec. 25. Mga Paglalaan – Ang mga halagang nakalaan sa kasalukuyang taunang General Appropriations Act (GAA) para sa reproductive health at natural at artipisyal na pagpaplano ng pamilya at pagiging responsableng magulang sa ilalim ng DOH at iba pang mga kinauukulang ahensya ay inilalaan at gagamitin para sa pagpapatupad ng Batas na ito. Ang mga karagdagang halaga na kinakailangan upang: magbigay ng upgrade sa mga kakayahan na kinakailangan upang matugunan ang pamantayan ng BEMONC at CEMONC; magsanay at magpadala ng mga bihasang health provider; para sa natural at artipisyal na mga kinakailangan sa pagpaplano ng pamilya tulad ng ibinalangkas sa Seksyon 10, at para sa iba pang mga reproductive health at mga responsible parenthood service, ay dapat na isama sa pangkalahatang paglalaan ng kasunod na taon. Ang mga pondo ng Gender and Development (GAD) ng mga LGU at pambansang mga ahensya ay isa sa mga maaaring pagmulan ng pondo para sa pagpapatupad ng Batas na ito.

Sec. 26. Implementing Rules and Regulations (IRR) – Sa loob ng animnapung (60) araw mula sa pagpapatupad ng Batas na ito, ang Kalihim ng DOH o ang kanyang itinalagang kinatawan bilang Chairperson, ang awtorisadong kinatawan ng DepED, DSWD, Philippine Commission on Women, PHIC, DILG, ng NEDA, ng League of Provinces, Leage of Cities, Leage of Municipilaties, kasama ang mga NGO, mga relihiyosong organisasyon, mga organisasyon ng mga tao, kababaihan at kabataan, ay sama-samang palalaganapin ang mga panuntunan at regulasyon para sa epektibong pagpapatupad ng Batas na ito. Hindi bababa sa apat (4) na miyembro ng IRR drafting committee, na pipiliin ng Kalihim ng DOH, ang magmumula sa mga NGO.

Sec. 27. Interpretation Clause – Ang Batas na ito ay malayang bibigyang kahulugan upang matiyak ang pagbibigay, paghahatid at access sa mga serbisyo para sa pangangalaga ng kalusugang reproductive, at upang isulong, protektahan at ipatupad ang reproductive na kalusugan ng kababaihan at (kanilang) mga karapatan.

Sec. 28. Separability Clause – Kung ang anumang bahagi o probisyon ng Batas na ito ay pinawalang bisa o labag sa konstitusyon, ang iba pang mga probisyon na hindi apektado ay mananatiling may bisa at epektibo.

Sec. 29. Repealing Clause – Maliban sa mga umiiral na batas laban sa aborsyon, anumang batas, presidential decree o pahayag, executive order, liham ng tagubilin, administratibong pag-uutos, tuntunin o regulasyong kumukontra o hindi sumasang-ayon sa mga probisyon ng Batas na ito, kabilang ang Republic Act Bilang 7392 o Midwifery Act, ay pinapawalang bisa, binabago o inaamyendahan.

Sec 30. Pagsasabisa – Ang Batas na ito ay epektibo labinlimang (15) araw pagkatapos itong mailathala sa dalawang (2) pahayagan o higit pa na may malawak na sirkulasyon.

(Lumagda) FELICIANO BELMONTE JR.
Tagapagsalita ng Mababang Kapulungan

(Nilagdaan) JUAN PONCE ENRILE
Pangulo ng Senado

Ang Batas na ito na kung saan pinagsanib ang Senate Bill No. 2865 at House Bill No. 4244
ay inaprubahan ng Senado at ng Mababang Kapulungan nuong Disyembre 19, 2012.

(Lumagda) MARILYN B. BARUA-YAP
Punong Kalihim ng Mababang Kapulungan

(Lumagda) EMMA LIRIO-REYES
Kalihim ng Senado

Inaprubahan: 21 Dis 2012

(Lumagda) BENIGNO S. AQUINO III
Pangulo ng Pilipinas

********************************************************************************
********************************************************************************

Paunawa: Ito ay isang unofficial translation na nilikha para makatulong unawain ang nilalaman ng Responsible Parenthood and Reproductive Health Act of 2012 dahil mahalaga ito sa pangkalahatang kalagayan ng ating bansa.

Ang translation na ito ay hindi maaaring gamitin sa anumang legal proceedings. Wala itong silbi sa anumang korte ng ating umiinog na daigdig.

Muli, ang official version ng batas ay matatagpuan dito:
http://www.gov.ph/2012/12/21/republic-act-no-10354/

Ang pagsasaling ito ay ginamitan ng:

1. Google Translate

2. English – Tagalog Dictionary 33rd Edition ni Leo James English, nilimbag ng Cacho Hermanos, Inc., ISBN 971-08-1073-1(SB)

3. Thesaurus.com

4. at ng sarili kong utak

-RP

Malalakas na Military Power sa Mundo

Narito ang Top 20 bansa na may malalakas na Military Power as of April 2013.
Hindi isinama sa konsiderasyon ang nuclear capacity ng mga bansang nakalista.

1. United States of America
2. Russia
3. China
4. India
5. United Kingdom
6. France
7. Germany
8. South Korea
9. Italy
10. Brazil
11. Turkey
12. Pakistan
13. Israel
14. Egypt
15. Indonesia
16. Iran
17. Japan
18. Taiwan
19. Canada
20. Thailand
.
.
.
31. Philippines

world military ranking
image source: livejournal.com

Para sa kumpletong listahan ng mga bansa at karagdagang impormasyon, puntahan ang source: Global Firepower Military Ranking

Corruption Ranking ng Pilipinas

July 2014 Update – In fairness, ang layo na ng nilundag natin sa latest Corruption Index ng Transparency International, ha? Kumpara sa puwesto natin nung 2008, masasabi nating nagi-improve ang perception sa atin ng ibang bansa with regards to corruption.

Heto ang kinolekta kong resulta mula sa Transparency International. Ang ayos ng ranking ay nagsisimula sa mga bansang hindi corrupt at habang tumataas ang perception ng katiwalian ng bansa ay bumababa naman ito ng ranggo sa listahan.

Makikita na ang perception ng katiwalian sa Pilipinas ay nababawasan. Totoo kaya ito? Ilang daang taon pa kaya ang gugugulin para mapunta tayo sa Top 20 least corrupt countries?

Sana naman pati ang krimen eh bumaba na rin. I-click ang chart para mabasa ng mas malinaw.

corruption ranking of the philippines
tinipong resulta at pagkukumpara mula sa data ng Transparency International

Reference: Transparency International

Related Posts:

Cybercrime Prevention Act of 2012 (Pinoy Version)

Dahil nakakainis magbasa ng importanteng batas ng Pilipinas sa wikang banyaga, minarapat ko ng i-translate ang Republic Act 10175 sa wikang madali nating maiintindihan.

Ito na ang pinakamahirap na torture na ipinataw ko sa aking sarili sa anim na buwan kong pagbo-blog (marami pa ang susunod).

Sa lahat ng may pakialam, narito ang unofficial Taglish version ng Cybercrime Prevention Act of 2012 (aka, Republict Act 10175). Welcome ang anumang suhestyon o pagkokorek upang mapabuti ang salin na ito. Kahit hindi ako umaasa na may magbabasa ng translation na ito haha 😀

Hindi bale, at least kapag may nangailangan ng Taglish version ng Cybercrime Prevention Act of 2012, meron ng magagamit kahit paano. Paki-scroll na lang hanggang sa ibaba ng page. Kinapalan ko ang tinta ng mga importanteng bahagi ng batas na ito.

Paunawa: Hindi ako professional translator at hindi rin ako abogado. Ito’y for public services lang (bakit may “lang”? wala lang).

Nandito ang orihinal at opisyal na bersyon ng Malakanyang:
Cybercrime Prevention Act ng 2012

********************************************************************************
********************************************************************************

Republic Act No. 10175

S. No. 2796
H. No. 5808
 
Republika ng Pilipinas
Kongreso ng Pilipinas
Metro Manila
Ika-15 Kongreso
Ikalawang Regular na Sesyon
 
Nagsimula at ginanap sa Metro Manila nuong Lunes, ika-25 araw ng Hulyo 2011.
 

[Batas ng Republika Blg. 10175]

Isang batas na nagpapaliwanag sa CYBERCRIME, naglalaan para sa paghadlang, pagsisiyasat, pagpigil at ang pagpapataw ng parusa para doon at para sa iba pang mga layunin.
 
Ito ay pagsasabatas ng lupon ng Senado at House of Congress ng Pilipinas:
 
CHAPTER 1
MGA PAUNANG PAGTATAKDA
 
SECTION 1. Pamagat. – Ang Batas na ito ay kikilalanin bilang “Cybercrime Prevention Act ng 2012”.
 
Sec. 2. Pagpapahayag ng Patakaran. – Kinikilala ng bansa ang mahalagang papel ng industriya ng impormasyon at komunikasyon gaya ng content production, telekomunikasyon, pagbo-broadcast ng elektronikong kalakal, at pagproseso ng data, sa pangkalahatang pag-unlad ng lipunan at ekonomiya ng bansa.
 
Kinikilala din ng bansa ang kahalagahan ng pagbibigay ng isang paligid na kaaya-aya sa pagbuo, pagpapabilis, at makatwirang pagsasagawa at paggamit ng impormasyon at komunikasyong pang-teknolohiya (ICT) upang makakuha ng libre, madali, at maliwanag na paraan upang makipagpalitan at/o maghatid ng impormasyon.
 
At (kinikilala din) ang pangangailangan upang protektahan at ingatan ang (mga sumusunod): kabuuan ng mga computer, sistema ng mga computer at komunikasyon, network, at mga database, ang pagiging kompidensiyal, pagiging buo, at availability ng impormasyon at data na naka-imbak doon, mula sa lahat ng uri ng maling paggamit, pang-aabuso, at ilegal na pag-access, (ang proteksyon at pag-iingat ay gagawin) sa pamamagitan ng pagpaparusa, sa ilalim ng batas, ng gayong uri ng pag-uugali o mga gawi.
 
Dahil dito, ang bansa ay magpapatibay ng sapat na kapangyarihan upang epektibong pigilan at labanan ang mga katulad na pagkakasala sa pamamagitan ng pangangasiwa para sa kanilang pagkatuklas, pagsisiyasat, at pag-uusig sa parehong lokal at internasyonal na level, at sa pamamagitan ng pagbibigay ng mga kaayusan para sa mabilis at maaasahang internasyonal na pakikipagtulungan.
 
Sec. 3. Kahulugan ng mga Salita – Para sa mga layunin ng Batas na ito, ang mga sumusunod ang kahulugan ng mga salita:
 
(a) Access ay tumutukoy sa tuntunin, pakikipag-komunikasyon, pag-iimbak ng data, pagkuha ng data, o kung hindi man ay ang paggamit ng anumang mga mapagkukunan ng isang computer system o network ng komunikasyon.
 
(b) Alterasyon ay tumutukoy sa pag-iiba o pagbabago, sa ayos o sangkap, ng isang umiiral na data sa computer o program.
 
(c) Komunikasyon ay tumutukoy sa pagpapadala ng impormasyon sa pamamagitan ng ICT media, kabilang ang mga boses, video at iba pang uri ng data.
 
(d) Computer ay tumutukoy sa isang electronic, magnetic, optical, electrochemical, o iba pang nagpo-proseso ng data o aparatong pang-komunikasyon, o pagpapangkat ng naturang aparato, may kakayahang magsagawa ng lohikal, aritmetikal, pagpapadaloy (routing), o kakayahang mag-imbak kabilang ang anumang pasilidad ng imbakan, aparato, pang-komunikasyong pasilidad o aparato na direktang nauugnay o gumagana alinsunod sa mga katulad na aparato.
 
Sumasaklaw sa anumang uri ng computer device kabilang ang mga aparatong may kakayahan sa pagpoproseso ng data tulad ng mga mobile phone, smart phone, computer network at iba pang mga gamit na nakakonekta sa internet.
 
(e) Computer data ay tumutukoy sa anumang representasyon ng katotohanan, impormasyon, o konsepto sa isang porma na angkop para sa pagproseso sa isang sistema ng computer na mayroong program na angkop upang pakilusin ang isang computer system at nagtataglay ng mga elektronikong dokumento at/o electronic data messages na naka-imbak sa mga lokal na computer system o online.
 
(f) Computer program ay tumutukoy sa isang hanay ng mga tuntuning isinasagawa ng computer upang makamit ang mga nilalayong resulta.
 
(g) Computer system ay tumutukoy sa anumang aparato o grupo ng mga konektado o magkakaugnay na mga aparato, kung saan ang isa o higit pa ay, alinsunod sa isang programa na gumagawa ng awtomatikong pagproseso ng data.
 
Ito ay sumasaklaw sa anumang uri ng aparato na may kakayahang magproseso ng data kabilang ang, ngunit hindi limitado sa, mga computer at mga mobile phone.
 
Ang aparato na binubuo ng hardware at software ay maaaring magtaglay ng input, output at mga pang-imbak na parte na maaaring gumanang mag-isa o maging konektado sa isang network o iba pang katulad na mga aparato. Kasama rin dito ang mga aparato o media na pang-imbak ng computer data.
 
(h) “Walang karapatan” ay tumutukoy sa alinman sa mga ito: (i) ginawang bagay na wala o labis sa (sariling) karapatan; o (ii) isang gawa na hindi sakop ng mga itinatag na legal na depensa, pangangatwiran, court order, pagbibigay-katarungan, o makatuturang prinsipyo sa ilalim ng batas.
 
(i) Cyber ​​ay tumutukoy sa isang computer o isang computer network na elektronikong daluyan kung saan ang online na komunikasyon ay nagaganap.
 
(j) Kritikal na imprastraktura ay tumutukoy sa mga computer system, at/o network, pisikal man o virtual, at/o mga programa sa computer, computer data at/o data ng trapiko na mahalaga sa bansang ito na ang pagkabaldado o pagkasira o panghihimasok sa mga ganuong sistema at mga asset ay magpapahina sa seguridad, pambansa o pang-ekonomiyang seguridad, pambansa’t pampublikong kalusugan at kaligtasan, o anumang kumbinasyon ng mga iyon.
 
(k) Cybersecurity ay tumutukoy sa koleksyon ng mga kagamitan, mga patakaran, mga plano sa pamamahala ng panganib, mga pagkilos, pagsasanay, pinakamahusay na kasanayan, katiyakan at mga teknolohiya na maaaring magamit upang maprotektahan ang kapaligirang cyber at organisasyon, at ang mga asset ng gumagamit.
 
(l) Database ay tumutukoy sa isang representasyon ng impormasyon, kaalaman, katotohanan, konsepto, o mga tagubilin na ihahanda, ipo-proseso o iimbakin o kaya ay inihanda na, pinroseso o inimbak sa pormal na pamamaraan at nilalayong gamitin sa isang sistema ng computer.
 
(m) Pagharang ay tumutukoy sa pakikinig, pag-record, pagmamanman o pagmamatyag ng nilalaman ng mga komunikasyon, kasama dito ang pagkuha ng nilalaman ng data: maaaring direkta, sa pamamagitan ng pag-access at paggamit ng isang sistema ng computer; o hindi direkta, sa pamamagitan ng paggamit ng electronic na paniniktik o kumonekta ng palihim sa aparato, habang ang komunikasyon ay nagaganap.
 
(n) Service provider ay tumutukoy sa:
 
(1) Anumang pampubliko o pribadong institusyon na nagbibigay sa mga gumagamit ng mga serbisyo nito ng kakayahan upang makipag-ugnayan sa pamamagitan ng isang computer system; at
 
(2) Anumang iba pa na nagpo-proseso o nag-iimbak ng computer data sa ngalan ng katulad na serbisyong pang-komunikasyon o ng mga gumagamit ng naturang serbisyo.
 
(o) Impormasyon ng Subscriber ay tumutukoy sa anumang impormasyon na nasa anyo (form) ng isang computer data o anumang iba pang anyo na hawak ng isang service provider na may kaugnayan sa mga subscriber ng serbisyo nito, iba pa ito sa traffic o content data, kung saan ang pagkakakilanlan ay maitatalaga:
 
(1) Ang uri ng serbisyong pang-komunikasyon, ang mga teknikal na probisyong isinagawa at ang panahon ng serbisyo;
 
(2) Ang pagkakakilanlan ng subscriber, postal o heyograpikong address, telepono at iba pang mga numerong pang-kontak, anumang itinalagang network address, impormasyon sa paniningil at pagbabayad, na maaaring magamit batay sa kasunduan ng serbisyo; at
 
(3) Anumang iba pang magagamit na impormasyon sa lugar ng instalasyon ng kagamitang pang-komunikasyon, batay sa kasunduan ng serbisyo.
 
(p) Traffic data o non-content data ay tumutukoy sa anumang computer data bukod sa nilalaman ng komunikasyon kabilang ang, ngunit hindi limitado sa, pinagmulan ng komunikasyon, destinasyon nito, ruta, oras, petsa, laki, tagal, o uri ng nakapailalim na serbisyo.
 
CHAPTER 2
MGA GAWAING MAAARING PARUSAHAN
 
Sec. 4. Mga Pagkakasala na Cybercrime. – Ang mga sumusunod na gawain ay bahagi ng mga pagkakasala na cybercrime at maaaring parusahan sa ilalim ng Batas na ito:
 
(A) Mga pagkakasala laban sa confidentiality, integrity at availability ng mga computer data at mga system:
 
(1) Ilegal na Access. – Ang pag-access sa kabuuan o anumang parte ng isang sistema ng computer nang walang karapatan.
 
(2) Ilegal na Pagsagap. – Ang pagsagap na ginawa sa pamamagitan ng mga teknikal na pamamaraan nang walang karapatan sa anumang di-pampublikong transmission ng computer data papunta sa, magmula sa, o sa loob mismo ng isang computer system kabilang na ang mga electromagnetic na pagpapadala mula sa isang computer system na nagdadala ng katulad na computer data.
 
(3) Panghihimasok ng Data.– Ang intensyonal o walang ingat na pagbabago, pagsira, pagbura o pagpinsala ng computer data, elektronikong dokumento, o electronic na mensahe, nang walang karapatan, kabilang na dito ang pagpapasimula o pagpapadala ng mga virus.
 
(4) Panghihimasok sa System. – Ang intensyonal na alterasyon o walang ingat na paghadlang o panghihimasok sa paggana ng isang computer o network ng mga computer sa pamamagitan ng paglalagay, pagpapadala, pagsira, pagbura, pagpinsala, pagbabago o paghadlang ng computer data o program, elektronikong dokumento, o electronikong mensahe nang walang karapatan o kapangyarihan, kabilang na dito ang pagpapanimula o pagpapadala ng mga virus.
 
(5) Maling Paraan ng Paggamit ng mga Device.
 
(i) Ang paggamit, produksyon, pagbenta, pagkuha, pamamahagi, pag-angkat, o kung hindi man ay paggawa ng paraan upang magamit nang walang karapatan ang:
 
(aa) Isang aparato (device), kasama ang isang computer program na dinisenyo o inangkop para sa pangunahing layunin na gumawa ng anumang pagkakasala na nasa ilalim ng Batas na ito; o
 
(bb) Isang computer password, access code, o katulad na data na may kakayahang pasukin ang kabuuan o anumang bahagi ng isang computer system na may layuning magamit ito para gumawa ng anumang pagkakasala na nasa ilalim ng Batas na ito.
 
(ii) Ang pagkakaroon ng bagay na tinutukoy sa paragraph 5(i)(aa) o (bb) sa itaas na may layuning gamitin ang mga nabanggit na device para gumawa ng anumang pagkakasala sa ilalim ng seksyong ito.
 
(6) Cyber-squatting. – Ang pagkuha ng isang pangalan ng domain sa internet na may masamang intensyon para kumita, manlinlang, manira ng reputasyon, at ipagkait sa iba ang kakayahang iparehistro iyon, kung ang pangalan ng domain name ay:
 
(i) Katulad, magkahawig, o nakakalito sa pagkakatulad sa isang umiiral na trademark na nakarehistro sa angkop na ahensiya ng pamahalaan sa oras ng pagpaparehistro ng domain name;
 
(ii) Kamukha o hawig sa anumang paraan sa pangalan ng isang tao na iba kaysa sa taong nagpaparehistro, sa kaso ng isang personal na pangalan; at
 
(iii) Kinuha ng walang karapatan o may nakapaloob na interes para sa pag-aaring intelektwal.
 
(B) Mga pagkakasalang may kaugnayan sa computer:
 
(1) Computer na may Kaugnayan sa Pamemeke.
 
(i) Ang paglalagay, alterasyon, o pagbura ng anumang computer data na walang karapatan na nagreresulta sa pagiging inauthentic (hindi totoo) ng data, kasama ang layuning maisa-alang-alang o magkaroon ng pagkilos na legal na tila ang nasabing data ay authentic (tunay) kahit na ang data ay nababasa at naiintindihan man o hindi; o
 
(ii) Ang sadyang paggamit ng computer data na produkto ng computer na nauugnay sa pamemeke gaya ng tinutukoy dito, para sa layunin ng pagpapatuloy sa panlilinlang o hindi tapat na disenyo.
 
(2) Computer na may Kaugnayan sa Panlilinlang. – Ang walang karapatang paglalagay, alterasyon, o pagbura ng computer data o program, o panghihimasok sa paggana ng isang sistema ng computer, na nagiging sanhi ng pagkapinsala sa layuning makapanlinlang: Sa kundisyon na, kapag wala pang pinsalang nalilikha, ang maipapataw na kaparusahan ay isang (1) degree na mas mababa.
 
(3) Computer na may Kaugnayan sa Pagnanakaw ng Pagkakakilanlan. – Ang intensyonal na pagkuha, paggamit, maling paggamit, paglilipat, pag-aari, alterasyon o pagbura ng impormasyon ng pagkakakilanlan na pag-aari ng iba, maaaring natural o juridical, nang walang karapatan: Sa kundisyon na, kapag wala pang pinsalang nalilikha, ang maipapataw na kaparusahan ay isang (1) degree na mas mababa
 
(C) Mga Pagkakasalang may Kaugnayan sa Nilalaman:
 
(1) Cybersex. – Ang sinasadyang pakikipag-ugnayan, pagpapanatili, kontrol, o pagpapatakbo, direkta o hindi direktahan, ng anumang mahalay na pagpapamalas ng maseselang bahagi ng katawan o sekswal na gawain, sa tulong ng isang computer system, bilang pabor o kunsiderasyon.
 
(2) Pornograpiya ng Bata. – Ang labag sa batas o mga ipinagbabawal gawin na tinutukoy at maaaring parusahan ng Republic Act No. 9775 o ng Anti-Child Pornography Act ng 2009, na ginawa sa pamamagitan ng isang computer system: Sa kundisyon na, ang parusa na ipapataw ay isang (1) degree na mas mataas kaysa sa itinakda ng Republic Act No. 9775.
 
(3) Hindi Hinihinging Komunikasyong Pangkomersyo. – Ang pagpapadala ng komersyal na electronikong komunikasyon gamit ang computer system na layunin ang mag-patalastas, magbenta, o mag-alok ng mga ibinebentang produkto at serbisyo ay ipinagbabawal maliban kung:
 
(i) May paunang positibong pahintulot mula sa tatanggap; o
 
(ii) Ang pangunahing layunin ng komunikasyon ay para sa mga serbisyo at/o administratibong mga anunsyo mula sa nagpadala papunta sa mga gumagamit, subscriber o customer nito; o
 
(iii) Ang mga sumusunod na kondisyon ay umiiral:
 
(aa) Ang komersyal na elektronikong komunikasyon ay nagtataglay ng isang simple, wasto, at maaasahang paraan para sa tumatanggap upang tanggihan ang mga karagdagang komersyal na elektronikong mensahe (opt-out) mula sa pinagmumulan;
 
(bb) Ang komersyal na elektronikong komunikasyon ay hindi sadyang itinatago ang pinagmulan ng elektronikong mensahe; at
 
(cc) Ang komersyal na elektronikong komunikasyon ay hindi sadyang nagsasama ng mga mapanlinlang na impormasyon sa anumang bahagi ng mensahe upang hikayatin ang mga tatanggap na basahin ang mensahe.
 
(4) Libelo. – Ang labag sa batas o mga ipinagbabawal na akto ng libelo ayon sa isinasaad ng Artikulo 355 ng Revised Penal Code, na sinusugan, na ginawa sa pamamagitan ng isang computer system o anumang iba pang mga katulad na paraan na maaaring maimbento sa hinaharap.
 
Sec. 5. Iba pang mga pagkakasala. – Ang mga sumusunod na gawain ay itinuturing ding isang pagkakasala:
 
(A) Pagtulong o Pag-udyok sa Paggawa ng Cybercrime. – Sinumang tao na sinasadya ang pag-udyok o pagtulong sa paggawa ng anumang pagkakasala na isinasaad sa Batas na ito ay papapanagutin.
 
(B) Pagtatangkang Gumawa ng Cybercrime. – Ang sinumang tao na sinasadyang subukang gumawa ng anumang ng pagkakasala na isinasaad sa Batas na ito ay papapanagutin.
 
Sec. 6. Ang lahat ng mga krimen na tinukoy at pinaparusahan ng Revised Penal Code, na inamyendahan, at mga espesyal na batas, kung ginawa ng, sa pamamagitan ng at ginamitan ng impormasyon at komunikasyong pangteknolohiya ay sakop ng mga may kaugnayang probisyon ng Batas na ito: Sa kundisyon na, ang parusang ipapataw ay isang (1) degree na mas mataas kaysa itinakda ng Revised Penal Code, na inamyendahan, at mga espesyal na batas, ayon sa sitwasyon.
 
Sec. 7. Pananagutan sa ilalim ng iba pang mga Batas. – Ang pag-uusig sa ilalim ng Batas na ito ay walang gagawing pagkiling sa anumang pananagutan sa alinmang probisyon ng Revised Penal Code, na inamyendahan, o mga espesyal na batas.
 
CHAPTER 3
MGA KAPARUSAHAN
 
Sec. 8. Mga Parusa – Sinumang tao na napatunayang gumawa ng anumang pagkakasala na isinasaad sa Seksyon 4(a) at 4(b) ng Batas na ito ay parurusahan ng pagkabilanggo ng prision mayor, o papagbabayarin ng hindi bababa sa dalawang daang libong piso (PhP 200,000.00) hanggang sa maximum na halaga na katapat ng pinsalang ginawa, o pagpataw ng parehong kaparusahan (pagkakulong at pagbabayad).
 
Sinumang tao na mapatunayang gumawa ng anumang pagkakasala sa ilalim ng Seksyon 4(a)(5) ay parurusahan ng pagkabilanggo ng prision mayor, o papagbabayarin ng hindi hihigit sa limang daang libong piso (PhP 500,000.00), o pareho (pagkakulong at pagbabayad).
 
Kung ang pagkakasalang ginawa na nasa Seksyon 4(a) ay nakatuon sa kritikal na imprastraktura, ang parusa ng reclusion temporal, o pagbabayad ng hindi bababa sa limang daang libong piso (PhP 500,000.00) hanggang sa maximum na halaga na katumbas na pinsalang ginawa, o pareho (pagkakulong at pagbabayad), ay ipapataw.
 
Sinumang tao na mapatunayang gumawa ng anumang pagkakasala na isinasaad sa Seksyon 4(c)(1) ng Batas na ito ay parurusahan ng pagkabilanggo ng prision mayor, o papagbabayarin ng hindi bababa sa dalawang daang libong piso (PhP 200,000.00) ngunit hindi lalagpas sa isang milyong piso (PhP l,000,000.00), o pareho (pagkakulong at pagbabayad).
 
Sinumang tao na mapatunayang gumawa ng anumang pagkakasala na isinasaad sa Seksyon 4(c)(2) ng Batas na ito ay papatawan ng mga kaparusahang isinasaad sa Republic Act No. 9775 o ang “Anti-Child Pornography Act ng 2009”: Sa kundisyon na, ang parusang ipapataw ay isang (1) degree na mas mataas kaysa inilaan para sa Republic Act No. 9775, kung ang pagkakasala ay isinagawa sa pamamagitan ng isang computer system.
 
Sinumang tao na mapatunayang gumawa ng anumang pagkakasala na isinasaad sa Seksyon 4(c)(3) ay parurusahan ng pagkabilanggo ng arresto mayor, o papagbabayarin ng hindi bababa sa limampung libong piso (PhP 50,000.00) ngunit hindi lalagpas ng dalawang daan at limampung libong piso (PhP 250,000.00), o pareho (pagkakulong at pagbabayad).
 
Sinumang tao na mapatunayang gumawa ng anumang pagkakasala na isinasaad sa Seksyon 5 ay parurusahan ng pagkabilanggo na isang (1) degree na mas mababa kaysa sa ipinapayong kaparusahan sa pagkakasala, o pagbabayad ng hindi bababa sa isang daang libong piso (PhP l00,000.00) ngunit hindi lalagpas sa limang daang libong piso (PhP 500,000.00), o pareho (pagkakulong at pagbabayad).
 
Sec. 9. Pananagutang Pang-Korporasyon – Kapag ang anumang mga pagkakasalang nakasaad dito ay sinadyang gawin alang-alang sa o para sa benepisyo ng isang juridical person (korporasyon o lupon ng mga tao), sa pamamagitan ng isang partikular na tao na kumikilos mag-isa o bilang bahagi ng isang pangkat ng juridical person, na nasa posisyon ng pamumuno sa loob, batay sa:
 
(a)     kapangyarihan ng representasyon ng juridical person, sa kundisyon na ang ginawang pagkakasala ay saklaw ng kapangyarihang ito;
 
(b)     kapangyarihan na gumawa ng mga desisyon sa ngalan ng juridical person, sa kundisyon na ang ginawang pagkakasala ay saklaw ng kapangyarihang ito; o
 
(c)     kapangyarihan na magsagawa ng kontrol sa loob ng juridical person,
 
Ang juridical person (korporasyon o lupon ng mga tao) ay mananagot sa pamamagitan ng pagbabayad ng mula sa hindi bababa sa doble ng multa na itinatakda sa Seksyon 7 hanggang sa maximum na sampung milyong piso (PhP 10, 000,000.00).
 
Kung ang ginawang pagkakasala na alinman sa mga isinaad dito ay nagawa dahil sa kakulangan ng pangangasiwa o kontrol ng isang partikular na taong tinukoy at inilarawan sa naunang talata, para sa kapakinabangan ng juridical person (korporasyon) sa pamamagitan ng isang partikular na taong kumikilos sa ilalim ng kapangyarihan ng juridical person na ito, ang juridical person ay mananagot at papagbabayarin ng hindi bababa sa doble ng multang ipinapataw ng Seksyon 7 hanggang sa maximum na limang milyong piso (PhP 5,000,000.00).
 
Ang pananagutan na ipapataw sa legal person (korporasyon) ay walang pagkiling sa pananagutang kriminal ng mismong tao na nagkasala.
 
CHAPTER 4
PAGPAPATUPAD AT IMPLEMENTASYON
 
Sec. 10. Mga Taga-pagpatupad ng Batas. – Ang National Bureau of Investigation (NBI) at ang Philippine National Police (PNP) ay magiging responsable para sa mahusay at mabisang pagpapatupad ng batas ng mga probisyon ng Batas na ito.
 
Ang NBI at ang PNP ay magtatalaga ng cybercrime unit o center na tatauhan ng mga espesyal na imbestigador upang eksklusibong asikasuhin ang mga kasong nauugnay sa mga paglabag ng Batas na ito.
 
Sec. 11. Tungkulin ng mga Taga-pagpapatupad ng Batas. – Tiyakin na ang teknikal na katangian ng cybercrime at paghadlang dito ay binibigyan ng atensyon at isinasaalang-alang ang mga pamamaraan para sa internasyonal na pakikipagtulungan.
 
Ang mga taga-pagpatupad ng batas partikular ang computer o technical crime division, o mga yunit na responsable sa pagsisiyasat ng mga cybercrime ay kinakailangang magsumite ng napapanahon at regular na mga ulat kabilang ang mga pre-operation, post-operation at mga resulta ng pagsisiyasat at iba pang mga katulad na dokumento na maaaring kailanganin ng Department of Justice (DOJ) para sa pagrepaso at pagmamanman.
 
Sec. 12. Real-Time na Pangongolekta ng Traffic Data. – Ang mga awtoridad na nagpapatupad ng Batas, na may wastong dahilan, ay pinapahintulutang mangolekta o mag-record sa pamamagitan ng teknikal o elektronikong mga kaparaanan, ng traffic data, habang kasalukuyan itong nangyayari, na nauugnay sa mga tinukoy na komunikasyong ipinadala sa pamamagitan ng computer system.
 
Ang traffic data ay tumutukoy lamang sa kung saan ang komunikasyon ay nagmula, destinasyon nito, ruta, oras, petsa, laki, tagal, o uri ng nakapailalim na serbisyo, ngunit hindi sa nilalaman, o pagkakakilanlan.
 
Nangangailangan ng isang warrant mula sa korte ang lahat ng iba pang mga data na kokolektahin o kukumpiskahin o isisiwalat.
 
Ang mga service provider ay inaatasang makipagtulungan sa mga awtoridad sa koleksyon o pagre-record ng mga impormasyong isinaad sa itaas.
 
Ang warrant ng korte na kinakailangan sa ilalim ng seksyong ito ay ibibigay o ipagkakaloob lamang alinsunod sa nakasulat na kahilingan at ang pagsisiyasat sa ilalim ng panunumpa o paninindigan ng aplikante at ng mga saksi na maaaring iprisinta (ng aplikante) at ang pagpapakita ng mga sumusunod:
 
(1)     na mayroong mga makatwirang dahilan upang paniwalaan na ang anuman sa mga krimeng nakatala sa itaas ay ginawa, ginagawa, o gagawin pa lang;
 
(2)     na may makatwirang dahilan upang paniwalaan na ang katibayang makukuha ay mahalaga para mahatulan ang sinumang tao para sa ikalulutas o para sa pagpigil ng mga naturang krimen; at
 
(3)     na wala ng iba pang paraan para agarang makuha ang katulad na ebidensya.
 
Sec. 13. Pagpapanatili ng Computer Data. – Ang kabuuan ng traffic data at impormasyon ng subscriber na may kaugnayan sa mga serbisyong pang-komunikasyon na ibinibigay ng isang service provider ay pananatiliin ng hindi bababa sa anim (6) na buwan mula sa petsa ng transaksyon. Ang nilalaman na data ay pananatiliin din ng anim (6) na buwan mula sa petsa ng pagtanggap ng utos mula sa mga tagapagpatupad ng batas na nangangailangan ng pagpe-preserve nito.
 
Ang mga awtoridad ay maaaring mag-utos ng ​​isang beses na extension ng anim (6) pa uling buwan: Sa kundisyon na, ang computer data na pinreserve, ipinadala o inimbak ng isang service provider ay ginamit bilang ebidensiya sa isang kaso.
 
Ang simpleng pagsumite ng service provider ng transmittal document sa Opisina ng Tagausig ay itinuring na isang abiso upang i-preserve ang computer data hanggang sa matapos ang kaso.
 
Ang mga service provider na inutusang mag-preserve ng computer data ay gagawing lihim ang kautusang ito at pagsunod dito.
 
Sec. 14. Pagsisiwalat ng Computer Data. – Pagkatapos makakuha ng warrant mula sa korte, ang mga awtoridad ay maglalabas ng kautusan na aatas sa sinumang tao o service provider upang ibunyag o isumite ang subscriber information, traffic data o kaugnay na data na nasa pag-aari o kontrol ng inatasang tao o service provider sa loob ng pitumpu’t-dalawang (72) oras mula sa pagtanggap ng kautusan na alinsunod sa isang reklamong opisyal na nakuha at itinalaga para sa pagsisiyasat at ang pagsisiwalat ay kinakailangan at may kaugnayan sa layunin ng pagsisiyasat.
 
Sec. 15. Paghahanap, Pagkumpiska at Pagsusuri ng Computer Data – Kung saan ang utos ng paghahanap at pagkumpiska ay maayos na ibinigay, ang mga alagad ng batas magkakaroon ng mga sumusunod na kapangyarihan at tungkulin.
 
Magsagawa ng pagharang ayon sa pagpapa-kahulugan ng Batas na ito, sa loob ng panahon na itinalaga ng utos at:
 
(a) Kunin ang isang computer system o isang imbakan ng computer data;
 
(b) Gumawa at itabi ang mga kopya ng mga nakuhang computer data;
 
(c) Panatiliin ang kabuuan ng naka-imbak na computer data;
 
(d) Magsagawa ng forensic na pagsusuri o pagsisiyasat ng pinag-imbikan ng computer data; at
 
(e) Gawing hindi naa-access o alisin ang mga computer data sa in-access na computer o network ng computer at mga komunikasyon.
 
Alinsunod dito, ang mga awtoridad ay maaaring utusan ang sinumang tao, na may kaalaman sa paggana ng computer system at sa mga hakbang upang maprotektahan at mapanatili ang computer data sa loob, para magbigay, ayon sa pagiging angkop nito, ng mga kinakailangang impormasyon upang maisagawa ang paghahanap, pagkumpiska at pagsisiyasat.
 
Ang mga awtoridad ay maaaring humiling ng pagpapahaba ng oras upang makumpleto ang pagsusuri ng pinag-imbakan ng computer data at ang pagsasauli nito pagkatapos, subalit sa anumang kundisyon ay hindi dapat ito humigit sa tatlumpung (30) araw mula sa petsa ng pag-apruba ng hukuman.
 
Sec. 16. Kustodiya ng Computer Data. – Sa loob ng apat-na-pung (48) oras pagkatapos ng panahong itinakda, ang lahat ng mga computer data, kabilang ang nilalaman at traffic data na sinuri sa ilalim ng isang wastong warrant, ay idi-deposito sa hukuman na nasa loob ng isang selyadong pakete at sasamahan ng isang affidavit ng mga awtoridad na nagsasaad ng mga petsa at oras na sakop ng pagsusuri sa, at ang mga awtoridad na maaaring umaccess sa idineposito, bukod sa iba pang mga kaugnay na data.
 
Ang mga awtoridad ay magpapatunay din na walang mga duplicate o kopya ng kabuuan o anumang bahagi nuon ang ginawa, o kung may ginawa man, na ang lahat ng naturang mga duplicate o kopya ay kasama sa package na idineposito sa hukuman.
 
Ang package na idineposito ay hindi dapat buksan, o pakinggan ang mga recording, o gamitin na ebidensya, o isiwalat ang mga nilalaman, maliban kung may pag-uutos ng hukuman, na hindi rin naman pagbibigyan kung walang panukala, na may angkop na pagtawag ng pansin at pagkakataon na iparinig sa tao o mga tao na may-ari ng pag-uusap o komunikasyon na naka-record.
 
Sec. 17. Pagwasak ng Computer Data. – Sa pagtatapos ng panahong itinakda ng Seksyon 13 at 15, ang mga service provider at mga awtoridad, ayon sa sitwasyon, ay agaran at ganap na wawasakin ang computer data na pinagtuunan ng pagpapanatili at pagsisiyasat.
 
Sec. 18. Panuntunan sa Hindi Pagtanggap. – Anumang ebidensyang kinuha nang walang wastong warrant o lumalagpas sa sariling kapangyarihan ay hindi tatanggapin sa anumang paglilitis sa anumang hukuman o husgado.
 
Sec. 19. Pagbabawal o Pagharang ng Access sa Computer Data. – Kapag ang isang computer data ay prima facie (obvious na obvious na may ginawang kasalanan) at natagpuang lumabag sa mga probisyon ng Batas na ito, ang DOJ ay maglalabas ng isang pag-uutos upang ipagbawal o harangin ang pag-access sa naturang computer data.
 
Sec. 20. Hindi Pagsunod. – Ang pagkabigong sumunod sa mga probisyon ng Kabanata IV, partikular na ang mga pag-uutos ng mga awtoridad ay parurusahan bilang paglabag sa Presidential Decree Blg. 1829 na may kasamang pagkabilanggo ng prision correctional sa itinakda nitong maximum na tagal ng panahon o papapagbayarin ng isang daang libong piso (Php 100,000.00) o pareho (pagkakulong at pagbabayad), para sa bawat pag-uutos ng mga awtoridad na hindi sinunod.
 
CHAPTER 5
MAY KAPANGYARIHAN
 
Sec. 21. Kapangyarihan – Ang Regional Trial Court ay may kapangyarihan sa anumang paglabag ng mga probisyon ng Batas na ito. Kabilang dito ang anumang paglabag na ginawa ng isang Pilipino saan mang lugar niya ito isinagawa.
 
Ang hurisdiksyon ay ipapataw kung ang alinman sa mga elemento (ng pagkakasala) ay isinagawa sa loob ng Pilipinas, o ginamitan ng anumang computer system na ang kabuuan o bahagi nito ay matatagpuan sa bansa, o kapag ang isinagawang pagkakasala ay lumikha ng anumang pinsala sa isang tao o juridical person (kalipunan ng mga tao) na nasa Pilipinas sa oras ng pagkakasala.
 
Magkakaroon ng mga nakatalagang espesyal na hukuman para sa cybercrime na tatauhan ng mga espesyal na sinanay na mga hukom upang pangasiwaan ang mga kaso ng cybercrime.
 
CHAPTER 6
INTERNATIONAL NA PAKIKIPAGTULUNGAN
 
Sec. 22. Pangkalahatang Prinsipyo na may Kaugnayan sa Internasyonal na Kooperasyon – Lahat ng may kaugnayang internasyonal na instrumento sa internasyonal na kooperasyon hinggil sa mga usaping kriminal, mga sinang-ayunang kasunduan batay sa pantay o magkatumbas na batas, at mga lokal na batas, sa pinakamalawak na posibleng sakop para sa layuning magsiyasat o maglitis ng mga kriminal na pagkakasalang nauugnay sa mga computer system at data, o para sa koleksyon ng mga katibayan sa electronikong anyo ng isang kriminal na pagkakasala ay bibigyan ng buong puwersa at bisa.
 
CHAPTER 7
MGA ANGKOP NA AWTORIDAD
 
Sec. 23. Department of Justice (DOJ) – Sa pamamagitan nito, lilikha ng Office of Cybercrime sa loob ng DOJ na itinatalaga bilang sentro ng kapangyarihan para sa lahat ng mga bagay na nauugnay sa internasyonal na pagtutulungan at ekstradisyon (pagpapabalik para sumuko).
 
Sec. 24. Pagsisiyasat ng Cybercrime at Coordinating Center. – Sa pamamagitan nito ay lilikhain, sa loob ng tatlumpung (30) araw mula sa pagkakaroon ng bisa ng Batas na ito, ang isang pang-ahensiyang lupon na kikilalanin bilang Cybercrime Investigation at Coordinating Center (CICC), sa ilalim ng administratibong pangangasiwa ng Opisina ng Pangulo, para sa koordinasyon ng mga patakaran sa loob ng mga may kaugnayang ahensya at para sa pagbabalangkas at pagpapatupad ng pambansang palano para sa cybersecurity.
 
Sec. 25. Komposisyon – Ang CICC ay pangungunahan ng Executive Director ng Opisina ng Impormasyon at Komunikasyong Pang-teknolohiya sa ilalim ng Kagawaran ng Agham at Teknolohiya (ICTO-DOST) bilang Chairperson kasama ang Direktor ng NBI bilang Vice Chairperson; ang Chief ng PNP; pinuno ng DOJ Office of Cybercrime; at isang (1) kinatawan mula sa pribadong sektor at akademya, bilang mga miyembro.
 
Ang CICC ay pangangasiwaan ng isang kalihim mula sa napiling mga tauhan at kinatawan na nagmula sa iba’t-ibang mga kalahok na ahensya.
 
Sec. 26. Mga Kapangyarihan at Tungkulin. – Ang CICC ay magkakaroon ng mga sumusunod na mga kapangyarihan at tungkulin:
 
(a) Ang magbalangkas ng isang pambansang plano para sa cybersecurity at palawigin ang agarang tulong para sa pagpigil ng real-time na paggawa ng pagkakasala ng cybercrime sa pamamagitan ng isang computer emergency response team (CERT);
 
(b) Ang pakikipag-ugnayan para sa paghahanda ng naaangkop at epektibong mga hakbang upang pigilan at sugpuin ang mga gawain ng cybercrime ayon sa isinasaad sa Batas na ito;
 
(c) Ang subaybayan ang mga kaso ng cybercrime na tinatalakay ng mga alagad ng batas at mga ahensyang taga-usig;
 
(d) Ang mangasiwa ng internasyonal na pakikipagtulungan sa intelehensya, pagsisiyasat, pagsasanay at pagbuo ng kakayahan na may kaugnayan sa pagpigil, pagsupil at pag-uusig ng cybercrime;
 
(e) Ang pagsasa-ayos ng suporta at paglahok ng business sector, lokal na pamahalaan at non-government organizations sa mga programa at iba pang kaugnay na proyekto para sa pagpigil ng cybercrime;
 
(f) Ang pag-rekumenda ng pagpapatupad ng mga naaangkop na batas, mga pagpapahayag, mga panukalang batas at mga patakaran;
 
(g) Ang pagtawag sa anumang ahensiya ng pamahalaan upang maglaan ng tulong para sa katuparan ng mga mandato at tungkulin ng CICC; at
 
(h) Ang pagsasagawa ng lahat ng iba pang mga bagay na may kinalaman sa pagpigil at pagsupil ng cybercrime, kasama ang pagbuo ng kakayahan at mga katulad na trabaho at tungkulin na maaaring kailanganin para sa tamang pagpapatupad ng Batas na ito.
 
CHAPTER 8
MGA HULING PAGTATAKDA
 
Sec. 27. Paglalaan. – Ang halagang limampung milyong piso (PhP 50,000,000.00) ay gugugulin taun-taon para ipatupad ang Batas na ito.
 
Sec. 28. Pagpapatupad ng mga Panuntunan at Regulasyon. – Ang ICTO-DOST, ang DOJ at ang Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal (DILG) ay sama-samang babalangkas ng mga kinakailangang patakaran at regulasyon sa loob ng siyamnapung (90) araw mula sa pag-apruba ng Batas na ito, para sa epektibong pagpapatupad nito.
 
Sec. 29. Probisyon Tungkol sa Paghihiwalay – Kung alinman sa mga probisyon ng Batas na ito ay mapawalang-bisa, ang iba pang mga probisyon na hindi apektado ay mananatili sa buong puwersa at bisa.
 
Sec. 30. Probisyon Tungkol sa Pagpapawalang-bisa. – Lahat ng mga batas, kautusan o mga panuntunan na hindi sumasang-ayon sa Batas na ito ay pinawawalan ng bisa o babaguhin. Ang Seksyon 33(a) ng Republic Act No. 8792 o ang “Electronic Commerce Act” ay babaguhin ng naaayon (sa RA 10175).
 
Sec. 31. Pagsasabisa. – Ang Batas na ito ay epektibo labinlimang (15) araw matapos makumpleto ang pagpapahayag sa Official Gazzette o ng hindi bababa sa dalawang (2) pahayagan na may pampublikong sirkulasyon.
 
Inaprubahan,
 
(Lumagda) FELICIANO BELMONTE JR.
Tagapagsalita ng House of Representatives
 
(Lumagda) JUAN PONCE ENRILE
Pangulo ng Senado
 
Ang Batas na ito kung saan pinagsanib ang Senate Bill No. 2796 at House Bill No. 5808 ay ipinasa ng House of Representatives nuong Hunyo 4, 2012 at ng Senado nuong Hunyo 5, 2012.
 
(Lumagda) MARILYN B. BARUA-YAP
Punong Kalihim
House of Representatives
 
(Lumagda) EMMA LIRIO-REYES
Kalihim ng Senado
 
 
Inaprubahan: 12 Set 2012
 
(Lumagda) BENIGNO S. AQUINO III
Pangulo ng Pilipinas
 

********************************************************************************
********************************************************************************

Makulit na Paunawa: Ito ay isang unofficial translation na nilikha para makatulong unawain ang nilalaman ng Cybercrime Prevention Act of 2012 dahil mahalaga ito sa ating mga mahilig magtambay sa Internet.

Ang translation na ito ay hindi maaaring gamitin sa anumang legal proceedings. Wala itong silbi sa anumang korte ng ating umiinog na daigdig. Mabuti na ang malinaw 🙂

Muli, ang official version ng batas ay matatagpuan dito:
http://www.gov.ph/2012/09/12/republic-act-no-10175/ 

Ang pagsasaling ito ay ginamitan ng:

1. Google Translate
2. English – Tagalog Dictionary 33rd Edition
ni Leo James English
Nilimbag ng Cacho Hermanos, Inc.
ISBN 971-08-1073-1(SB)
3. Thesaurus.com
4. at ng sarili kong utak 😀

Mga Permiso: Ang kabuuan o bahagi ng translation na ito ay malayang magagamit bilang reference at/o gabay sa pag-intindi ng RA 10175. Maaari itong i-rekumenda, i-share o i-post sa ibang website basta’t bibigyan ng credit ang blog site na ito.

Maraming salamat.

Pwede na ‘ko matulog…