Tag Archives: pamahalaan

Kanino Nagsimula?

Ang corruption (bow) o “katiwalian” sa Tagalog ay isang bagay na alam na alam nating mga Pilipino na nasa paligid natin. Para itong hangin na hindi man natin nakikita ay nararamdaman naman natin.

Para rin itong kabag sa tiyan na kapag lumabas ay hindi man natin makita, naaamoy naman ito at tunay namang nakaka-apekto sa ating lahat (lalo pa kung ikaw at ang nagbuga nito ay nasa loob ng elevator).

Alam na alam natin ang salitang “katiwalian”. Nakakasawa na nga eh. Ang kamalayan (awareness) ng mga Pilipino sa katiwalian ay sapat na upang huwag ipaliwanag kung ano ito.

Malawak ang saklaw ng corruption sa ating lipunan. Karaniwang ina-associate ang salitang “tiwali” sa mga taong may kinalaman sa pamahalaan o yung mga may katungkulan sa gobyerno.

Pero kung iisipin, marami sa hanay nating mga mamamayan ang gumagawa ng katiwalian ngunit hindi ito ibinabalita, binabatikos o iniimbestigahan. Sa kasamaang palad, ilan sa mga dapat na ituring at tawaging “tiwali” sa mga nararanasan natin sa araw-araw nating buhay ay tinanggap ng bahagi ng ating lipunan.

Ilan sa mga matatawag na katiwaliang na-encounter ko na at maaaring naranasan mo na rin ng first-hand:

1. Titser na mahilig magbigay ng report, lecture o project sa mga estudyante dahil tinatamad siyang magturo. Yun bang tipong mag-uumpisa at matatapos ang klase na hindi s’ya makikitang aalis sa kanyang kinauupuan.

2. Mga kaklaseng nangongopya ng eksamen at makakakuha pa ng mas mataas na grade kesa sa ‘kin. Yung iba, nabibigyan pa ng achievement awards dahil dito.

3. Mga pasaherong hindi nagbabayad ng pamasahe.

4. Mga tsuper na hindi nagsosoli ng sukli sa bayad.

5. Government employees na magaspang ang ugali, hindi maayos ang trabaho at maagang magsiuwi. Pupunta ka sa city hall, 4 pm pa lang, wala na yung in-charge sa nilalakad mo.

6. Katrabahong nagfa-file ng overtime para gawin yung trabahong ‘di nila ginagawa sa oras ng trabaho. O kaya, mga katrabahong nag-uuwi ng ilang mga office supply ng opisina.

7. Mga nagkukumpuni ng electrical appliances na ibabalik ang ipinaayos mo pero may kulang na o pinalitan na ng mas inferior ang pyesa sa loob.

8. Home owners association o school organization na hindi makapagpaliwanag ng maayos kung saan napupunta ang pondo.

9. Foreman o karpintero na nagpupuslit ng construction materials sa ipinapagawa sa kanila.

10. Mga empleyado sa post office na kumukuha ng mga padala.

11. Nangongotong na airport staff. Para ‘wag magbayad ng overweight baggage, bigyan lang sila ng tig-500 pesos, okay na. Di na baleng hindi makalipad ang eroplano sa bigat ng karga.

12. Mga kamag-anak na nakahandang manloko sa kaanak na OFW para lang makakuha ng mas maraming pera.

At maraming marami pang iba.

Ano kayang uri ng bansa ang maaasahan natin kung marami ng tiwali sa gobyerno, marami pang tiwali sa mga nasasakupan nito?

Ang 10 million US dollar (foreign bank account) question eh sa’n nagsimula ang katiwalian?

Nagsimula ba ito sa Pamahalaan, mula sa mga matataas na tao at kumalat na lang sa baba papunta sa ating mga pangkaraniwang mamamayan?

O nagsimula kaya ito sa ating mga pangkaraniwang mamamayan at ang mga tiwaling pinuno natin ay bunga lang ng kung anong lipunan meron tayo?

Para itong tanong na ano ang nauna, itlog o manok? Kung saan man ito nagsimula ay hindi na mahalaga, ang dapat gawin ngayon ay makapag-ambag tayo sa gaano mang kaliit na paraan para huminto na ito sa pagkalat.

Ikaw, naranasan mo na rin bang mabiktima ng katiwalian?

Advertisements

Kasalukuyan at Dating mga Pangulo ng Pilipinas

July 2016 Update – Nanumpa na si Rodrigo Duterte bilang ika-16 Pangulo sa Kasaysayan ng Pilipinas.

*************************************************************

Narito ang listahan ng mga naging Pangulo ng ating bansa mula nung lumaya tayo sa pamamahala ng mga Kastila.

UNANG REPUBLIKA

1. Emilio Aguinaldo (1st President)
(1869-1964)
Mula: January 23, 1899
Hanggang: April 1, 1901

COMMONWEALTH

1. Manuel L. Quezon (2nd President)
(1878-1944)
Mula: November 15, 1935
Hanggang: August 1, 1944

IKALAWANG REPUBLIKA
(1943 Constitution ng Japan)

1. José P. Laurel (3rd President)
(1891-1959)
Mula: October 14, 1943
Hanggang: August 17, 1945

2. Sergio Osmeña (4th President)
(1878-1961)
Mula: August 1, 1944
Hanggang: May 28, 1946

IKATLONG REPUBLIKA

1. Manuel Roxas (5th President)
(1892-1948)
Mula: May 28, 1946
Hanggang: April 15, 1948

2. Elpidio Quirino (6th President)
(1890-1956)
Mula: April 17, 1948
Hanggang: December 30, 1953

3. Ramon Magsaysay (7th President)
(1907-1957)
Mula: December 30, 1953
Hanggang: March 17, 1957

4. Carlos P. Garcia (8th President)
(1896-1971)
Mula: March 18, 1957
Hanggang: December 30, 1961

5. Diosdado Macapagal (9th President)
(1910-1997)
Mula: December 30, 1961
Hanggang: December 30, 1965

IKAAPAT NA REPUBLIKA
(Kilusang Bagong Lipunan)

1. Ferdinand Marcos (10th President)
(1917-1989)
Mula: December 30, 1965
Hanggang: February 25, 1986

IKALIMANG REPUBLIKA
(1987 Constitution)

1. Corazon Aquino (11th President)
(1933-2009)
Mula: February 25, 1986
Hanggang: June 30, 1992

2. Fidel V. Ramos (12th President)
(born 1928)
Mula: June 30, 1992
Hanggang: June 30, 1998

3. Joseph Estrada (13th President)
(born 1937)
Mula: June 30, 1998
Hanggang: January 20, 2001

4. Gloria Macapagal-Arroyo (14th President)
(born 1947)
Mula: January 20, 2001
Hanggang: June 30, 2010

5. Benigno Simeon “Noynoy” Aquino III (15th President)
(born 1960)
Mula: June 30, 2010
Hanggang: June 30, 2016

6. Rodrigo “Digong” Roa Duterte (16th President)
(born 1945)
Mula: June 30, 2016
Hanggang: Incumbent

Ilang Mga Tungkulin at Kapangyarihan ng Pangulo
  • Commander in chief ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas
  • Pinuno ng ehekutibong sangay ng Pamahalaan (kabilang ang mga Cabinet at lahat ng mga Kagawaran)
  • Tanggihan ang bagay na paglalaanan ng pondo o sistema ng pagbubuwis
  • Magtalaga ng bagong ikalawang pangulo mula sa kongreso at sa pahintulot ng nakararami sa kongreso kapag nabakante ang posisyon ng ikalawang pangulo
  • Depende sa pagsang-ayon ng kumisyon ng pagtatalaga, italaga ang mga pinuno ng mga sangay na tagapagpaganap, kinatawan sa ibang bansa, pampublikong kinatawan, ilang opisyal ng kasundaluhan, at iba pang posisyon sa gobyerno ayon sa konstitusyon
  • Mangangasiwa sa lahat ng sangay ng gobyerno at siguraduhing lahat ng batas ay nasusunod
  • Mamuno sa buong kasundaluhan at pakilusin ang mga sundalo kung kinakailangan
  • Ipataw ang Martial Law o bawiin ang Writ of Habeas corpus sa loob ng 60 araw sa panahon ng pananakop o pag-aaklas
  • Mangontrata para sa pondo o pangungutang ng gobyerno sa pakikipag-ugnayan sa Lupon ng Pananalapi
  • Magpasa sa kongreso ng badyet at pagkukunan ng pondo para dito
  • Magtalaga ng mga miyembro ng punong hukom at mga hukom ng mababang hukuman
  • Magbigay ng mga utos sa pagpapaganap ng katungkulan ng gobyerno at mga sangay nito
  • Paganahin ang kapangyarihan sa mga dayuhan sa loob ng bansa
  • Kumpiskahin ang pribado o pampublikong ari-arian ng may ampat na kabayaran para sa kapakanan ng lipunan gamit ang maayos na pamamaraan ng batas
  • Ilaan ang pampublikong lupa para gamitin ng publiko

References:

Mga Konstitusyon ng Pilipinas

Kasalukuyang Konstitusyon ng Pilipinas:

Ang Konstitusyon ng 1987 ay inaprubahan ng 1986 Constitutional Commission nuong Oktubre 12, 1986. Ito ay hinatid kay dating Pangulong Corazon Aquino nuong Oktubre 15, 1986 at niratipika nuong Pebrero 2, 1987. Ipinahayag at ipinatupad nuong Pebrero 11, 1987.

Mga nakalipas na konstitusyon ng Pilipinas:

1. Ang 1899 Malolos Constitution
Inaprubahan ng Malolos Congress nuong November 29, 1898, isinauli ni dating Pangulong Aguinaldo nuong Disyembre 1, 1898 para maamyendahan subalit tinanggihan ng Kongreso; inaprubahan ng Pangulong Aguinaldo nuong Disyembre 23, 1898; ipinatupad nuong Enero 21, 1899.

2. Ang Philippine Organic Act of 1902
Isinabatas ng United States Congress nuong July 1, 1902

3. The Jones Law of 1916
Isinabatas ng United States Congress nuong Agosto 29, 1916.

4. Ang 1935 Constitution (Unang Bersyon)
Inaprubahan ng 1934 Constitutional Convention nuong Pebrero 8, 1935 at inayunan ng Pangulo ng Amerika nuong Marso 25, 1935, at niratipika sa pamamagitan ng plebisito nuong Mayo 14, 1935.

5. 1935 Constitution (Inamyendahang Bersyon)
Inamyendahan nuong Hunyo 18, 1940 at nuong Marso 11, 1947.

6. Ang 1943 Constitution
Inaprubahan ng Preparatory Committee on Philippine Independence nuong Setyembre 4, 1943 at niratipika ng KALIBAPI Convention nuong Setyembre 7, 1943.

7. Ang 1973 Constitution (Unang Bersyon)
Hinatid ng 1971 Constitutional Convention ang draft kay dating Pangulong Marcos nuong Disyembre 1, 1972; niratipikahan ng Citizens’ Assemblies nuong January 10-15, 1973. Ipinahayag at ipinatupad nuong Enero 17, 1973.

8. Ang 1973 Constitution (Inamyendahang Bersyon)
Inamyendahan nuong Oktubre 16-17, 1976, Enero 30, 1980, at Abril 7, 1981.

9. Ang 1986 Freedom Constitution
Ipinasinaya sa pamamagitan ng Presidential Proclamation nuong Marso 25, 1986.

Reference:
http://www.gov.ph/the-philippine-constitutions/