Ang West Philippine Sea ay ang karagatan na pinag-aagawan ng ilang mga bansa sa Timog Silangang Asya. Pero bakit inaangkin din ng Tsina ang buong karagatan ng West Philippine Sea? Batay ito umano sa kanilang paniniwala na kanila ang buong karagatan nuon pa mang sinaunang panahon.
Ibinasura ng UNCLOS ang pang-aangkin na ito ng Tsina nuong 2016. Ang arbitration award ay pinal at may bisa sa magkabilang partido, ayon sa Artikulo 296 ng UNCLOS. Gayunpaman, ipinagwalang-bahala ng Tsina ang desisyon at patuloy na iginiit ang pag-angkin at aktibidad nito sa West Philippine Sea, sa kabila ng matinding pagtutol at protesta ng Pilipinas at iba pang bansa.
Ang Estados Unidos, na hindi isang partido sa UNCLOS ngunit sumusuporta sa rules-based order sa rehiyon, ay muling nagpatibay ng kanilang pangako na ipagtatanggol ang mga karapatan ng Pilipinas at mga interes sa seguridad sa West Philippine Sea, sa ilalim ng 1951 Mutual Defense Treaty sa pagitan ng dalawang bansa.
Subalit sa kabila ng mga ito, nilikha pa ng Tsina ang “ten-dash line” na sumasaklaw sa mga teritoryo at yamang-dagat ng ibang mga bansa kasama na ang sa Pilipinas.
Ang pang-aangkin na ito ng Tsina ay hindi kinikilala ng ibang mga bansa at internasyonal na batas. Patuloy itong hinahamon ng Pilipinas, Vietnam, Malaysia, Brunei, at Taiwan, na mayroong mga legal na karapatan sa pag-angkin sa mga bahagi ng dagat.
Table of Contents
Bakit inaangkin ng Tsina ang Kabuuan ng West Philippine Sea
Ayon sa Tsina, ang dahilan kung bakit nila inaangkin ang kabuuan ng West Philippine Sea ay batay umano sa sinaunang kasaysayan sa panahon pa ng Han Dynasty. Gumagamit ngayon ang Tsina ng “ten-dash line” para markahan ang inaangkin nitong teritoryo na sumasakop sa halos kabuuan ng West Philippine Sea.
In 1947, China issued a map detailing its claims, and insists history backs up its claims – Beijing says its right to the area goes back centuries to when the Paracel and Spratly island chains were regarded as integral parts of the Chinese nation.
What is the South China Sea dispute?
Bagama’t umaani ng kabi-kabilang pagtuligsa mula sa iba’t-ibang mga bansa, ipinipilit ng Tsina na mayroon itong karapatan sa mga isla, bahura, at mga yamang-dagat sa loob ng inimbento nilang ten-dash line. Iginigiit din ng China na may karapatan itong ipagtanggol ang kanyang soberanya at interes sa lugar.
Ilan sa mga posibleng motibasyon sa likod ng pag-angkin ng Tsina ay:
- Pagpapalawak ng teritoryo. Ang West Philippine Sea ay mayaman sa pangisdaan, fossil fuel, at iba pang likas na yaman. Ito rin ay isang mahalagang ruta ng kalakalan para sa Tsina at iba pang mga bansa, na may malalaking halaga ng mga kalakal na dumadaan dito bawat taon. Sa pamamagitan ng pag-angkin sa buong West Philippine Sea kasama ang buong arkipelago ng Taiwan ay mapapalawak nito ang kanyang teritoryo. Maipapakita din ng Tsina sa buong mundo ang kanyang pagiging superpower. Kung kaya sinisikap ng Tsina na makontrol ang mga yamang-dagat ng West Philippine Sea at ang daloy ng kalakalan dito.
- Pagsira ng Tsina sa sarili nitong mga karagatan at yamang-dagat. Dahil sa pag-ubos ng yamang-dagat at pagsira ng Tsina sa sarili nitong mga karagatan ay kailangan nitong magtungo sa karagatan ng mga karatig-bansa. Ito ang isa sa mga dahilan kung bakit kailangan ng Tsina na angkinin ang West Philippine Sea. Subalit kapag pagkatapos na sirain ng Tsina ang West Philippine Sea at ubusin ang yamang-dagat nito, hahanap ulit ito ng iba pang mga karagatan na aangkinin.
- Pagpapakita ng puwersang militar. Gaya ng nabanggit sa itaas, nais ipakita ng Tsina ang pagiging superpower nito kung kaya’t inaangkin nito ang West Philippine Sea. Ang karagatang ito ay isa ring mahalagang lugar para sa militar at geopolitical na interes ng Tsina. Nagbibigay ito sa Tsina ng buffer zone laban sa mga potensyal na banta mula sa Estados Unidos at mga kaalyado nito. Ang West Philippine Sea ay nagbibigay ng plataporma sa Tsina para ipakita sa mundo ang kapangyarihan at impluwensya nito sa rehiyon at iba pang mga lugar.
- Para suportahan ang humihinang ekonomiya ng Tsina. Dahil sa humihinang ekonomiya ng Tsina, kailangan nito ang mga yamang makukuha sa West Philippine Sea. Maaari nila itong ibenta sa ibang bansa bilang exports. Masusustentuhan din nito ang mga resources na kailangan ng sarili nilang bansa.
- Upang itago ang humihinang liderato ng Chinese Communist Party. Sa pamamagitan ng pagsakop sa buong West Philippine Sea, naitatago ng CCP at ng Pangulo nitong si Xi Jinping ang mga kahinaan nila sa pamamahala na nakikita sa loob mismo ng Tsina. Sa pag-angkin sa West Philippine Sea ay ipinapakita nila ang imahe ng lakas at kontrol.
Noong 2016, pinagpasiyahan ng arbitral tribunal sa ilalim ng United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) na walang legal na batayan ang pag-angkin ng Tsina sa West Philippine Sea. Nilabag ng Tsina ang mga karapatan at kalayaan ng ibang mga bansa sa lugar.
Kabilang ang Estados Unidos at iba pang mga bansa, ay nagpahayag din sila ng kanilang pagtutol at pagkabahala sa pag-angkin at aktibidad ng Tsina sa West Philippine Sea. Nanawagan ang mga bansang ito sa Tsina na igalang ang internasyonal na batas at pamantayan, at iwasan ang pamimilit at agresyon.
Ang ilegal at mapaminsalang pangangamkam ng Tsina
Ang mga inaangkin na teritoryo ng Tsina sa West Philippine Sea ay malawak. Subalit wala itong legal na batayan, nakakapinsala at mapanganib sa ilang mga kadahilanan:
- Nilabag ng Tsina ang United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS), na parehong pinagtibay ng Tsina at Pilipinas. Ang UNCLOS ay nagbibigay ng malinaw at komprehensibong balangkas para sa limitasyon, pamamahala at pangangalaga ng mga hangganang pandagat. Ang dating nine-dash line claim ng China, na sumasaklaw sa halos 90% ng West Philippine Sea, ay hindi naaayon sa UNCLOS at ni-reject ng arbitration tribunal noong 2016.
- Pinagbabantaan ng Tsina ang kalayaan sa pag-palaot at paglipad sa West Philippine Sea, na isang pangunahing ruta para sa pandaigdigang kalakalan. Malaking halaga ng kalakalan ang dumadaan sa West Philippine Sea bawat taon. Ang paggawa ng isla, mga patrol ng hukbong-dagat, at pagsasanay-militar ng Tsina sa pinagtatalunang tubig ay maaaring makagambala o maglagay sa panganib ng mga komersyal na sasakyang pandagat at sasakyang panghimpapawid na gumagamit ng rutang ito. Nakikialam din ang Tsina sa mga lehitimong aktibidad ng ibang mga bansa sa kanilang mga exclusive economic zone (EEZs), tulad ng pangingisda, oil and gas exploration, at marine research.
- Sinisira ng Tsina ang marine environment at biodiversity sa West Philippine Sea, na tahanan ng iba’t-ibang mga isda at coral reef. Ang land reclamation at construction works ng China sa Spratly Islands ay nagdulot ng matinding pinsala sa coral reef ecosystem. Nagsasagawa rin ang Tsina ng labis at ilegal na paraan ng pangingisda, tulad ng paggamit ng mga higanteng clam shell bilang mga anchor at dredging sa seabed, na nakakaubos ng stock ng isda at naglalagay sa panganib sa mga marine species.
- Pinapataas ng Tsina ang tensyon at pinapalala ang alitan sa rehiyon. Ang mga agresibong aksyon ng Tsina sa West Philippine Sea ay nagdulot ng mga protesta at kontra hakbang mula sa Pilipinas at iba pang claimants, tulad ng Vietnam, Malaysia, Brunei, at Taiwan. Ang US, na hindi claimant kundi security ally ng Pilipinas at iba pang bansa sa rehiyon, ay hinahamon din ang mga claim at aktibidad ng Tsina sa pamamagitan ng pagsasagawa ng freedom of navigation operations at military exercises sa West Philippine Sea.
Sa kasalukuyang sitwasyon nito ay maaaring magkaroon ng komprontasyong militar. Kung ang alinman sa mga bansang kasangkot ay magkakaroon ng maling pagkalkula o maling pagpapakahulugan sa mga intensyon o aksyon ng bawat isa, maaarin itong magbunga nang hindi maganda.
Ang ganitong hidwaan ay maaaring magkaroon ng mapaminsalang epekto sa panrehiyon at pandaigdigang seguridad, ekonomiya, at kapaligiran.
Mga ginawang aksyon ng Tsina para angkinin ang West Philippine Sea
Nakontrol ng Tsina ang West Philippine Sea sa kabila ng pagiging malayo nito sa pamamagitan ng paggamit ng kanyang impluwensiyang militar, pang-ekonomiya, at pulitikal na kapangyarihan. Iginiit nito ang pansariling interes at kinokontra ang ibang mga bansang humahamon sa kanilang pag-angkin.
Nariot ang ilan sa mga pangyayaring nangyari na nagpapaliwanag kung paano nakamit ng China ang kontrol nito sa West Philippine Sea:
- Noong 1947, inihayag ng Republika ng Tsina na ang malaking bahagi ng South China Sea ay kanilang teritoryo. Noong 1949, ang bagong pamahalaan ng Tsina na nagpabagsak sa Republika ng Tsina sa pamamagitan ng isang Digmaang Sibil, ay nagpahayag na minana nito ang pag-angkin na ito.
- Noong 1974, inagaw ng Tsina ang Paracel Islands mula sa Timog Vietnam pagkatapos ng isang labanan sa dagat, at mula noon ay sinakop at ginawa itong militarisado.
- Noong 1988, nakipagsagupaan ang Tsina sa Vietnam sa Johnson South Reef sa Spratly Islands, na ikinamatay ng 64 Vietnamese na sundalo at pinalubog ang dalawa sa kanilang mga barko.
- Noong 1995, sinakop ng Tsina ang Mischief Reef, na inaangkin ng Pilipinas, at nagtayo ng mga istruktura dito na kalaunan ay pinalawak na isang artipisyal na isla na may runway at mga pasilidad ng militar.
- Noong 2009, nagsumite ang Tsina ng mapa sa United Nations na nagpakita ng “nine-dash line” na claim nito sa West Philippine Sea, na tinanggihan ng UN Commission on the Limits of the Continental Shelf.
- Noong 2012, nagkaroon ng standoff ang Tsina at Pilipinas sa Scarborough Shoal, na nagresulta sa pagkakaroon ng epektibong kontrol ng Tsina sa lugar at paghihigpit sa pag-access sa mga mangingisdang Pilipino.
- Noong 2013, nagsampa ng kaso ang Pilipinas laban sa Tsina sa Permanent Court of Arbitration, na hinamon ang “nine-dash line” claim nito at ang mga aksyon nito sa West Philippine Sea.
- Noong 2014, nag-deploy ang Tsina ng oil rig malapit sa Paracel Islands, na nagdulot ng mga protesta at sagupaan sa Vietnam, na inaangkin din ang lugar.
- Noong 2015, sinimulan ng Tsina ang napakalaking land reclamation at construction project sa Spratly Islands, na lumikha ng pitong artipisyal na isla na may mga airstrips, port, radar system, at missile launcher.
- Noong 2016, nagpasya ang Permanent Court of Arbitration pabor sa Pilipinas, na pinawalang-bisa ang “nine-dash line” na claim ng Tsina. Nalaman din dito na nilabag ng Tsina ang mga karapatan sa soberanya ng Pilipinas at ang UN Convention on the Law of the Sea. Binalewala ng Tsina ang desisyon at ipinagpatuloy ang mga aktibidad nito sa dagat.
- Noong 2017, nag-install ang Tsina ng mga surface-to-air missiles at anti-ship cruise missiles sa tatlo sa mga artificial islands nito sa Spratly Islands, na nagpahusay sa mga kakayahan nitong militar at pagkontrol sa dagat.
- Noong 2018, nag-deploy ang Tsina ng mga nuclear-capable bombers at fighter jet sa Paracel Islands, na nagpapakita ng kakayahan nitong militar at pag-atake ng mga target sa rehiyon.
- Noong 2019, natapos ng Tsina at ng Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) ang unang pagbasa ng draft code of conduct para sa West Philippine Sea, na naglalayong pigilan ang mga alitan at isulong ang kooperasyon sa dagat. Gayunpaman, ang code of conduct ay hindi legal na nagbubuklod at hindi tumutugon sa mga pangunahing isyu ng soberanya at mga karapatang pandagat.
- Noong 2020, inanunsyo ng Tsina ang pagtatatag ng dalawang bagong administratibong distrito sa West Philippine Sea, na sumasaklaw sa Paracel at Spratly Islands, at pinangalanan ang 80 lokasyon sa dagat, kung saan iginiit ang soberanya at hurisdiksyon ng Tsina sa lugar.
- Noong 2021, nagpasa ang Tsina ng bagong batas sa coast guard na nagpapahintulot sa coast guard nito na gumamit ng puwersa laban sa mga dayuhang sasakyang-dagat at istruktura na lumalabag sa soberanya at hurisdiksyon ng Tsina sa dagat. Nag-deploy din ang Tsina ng daan-daang sasakyang pangingisda malapit sa Whitsun Reef, na inaangkin ng Pilipinas, na nagdulot ng diplomatikong protesta at tugon ng militar mula sa Pilipinas.
- Noong 2023, inilabas ng Tsina ang ten-dash line na sumasakop sa mas malaking bahagi ng West Philippines Sea. Lalo din itong naging agresibo laban sa ibang mga bansa sa pamamagitan ng paggamit ng puwersa. Ilan dito ang paggamit ng water cannons, pagbalya ng mga barko, paggamit ng rope linings at paghahanda ng paggawa ng mga panibagong istruktura na mas malapit sa Pilipinas. Naging dahilan ito para hingin ng Pilipinas ang tulong ng ibang bansa para sa joint patrols.
Ang mga pangyayaring ito ay nagpapakita kung paano nagawang kontrolin ng Tsina ang West Philippine Sea sa kabila ng pagiging malayo nito sa karagatan. Sa pamamagitan ng paggamit ng kanyang militar, ekonomiya, at pulitikal na impluwensiya upang igiit ang kanyang pag-aari, hinahadlangan ng Tsina ang iba pang mga bansa na hamunin ang kontrol nito sa West Philippine Sea.
Ang kontrol ng Tsina sa West Philippine Sea ay may malaking implikasyon para sa panrehiyong seguridad, katatagan, at kooperasyon, gayundin para sa kalayaan sa paglalayag, paglipad, at ang access sa mga likas na yaman at pangisdaan.
Mga hakbang na maaaring gawin ng Pilipinas para proteksyunan ang mga teritoryo nito
Ilan sa mga posibleng aksyon na maaaring gawin ng Pilipinas para maprotektahan ang sarili mula sa pananakop ng Tsina sa mga teritoryo ng Pilipinas ay:
- Palakasin ang pakikipag-alyansa ng Pilipinas sa Estados Unidos at iba pang mga kaalyadong bansa. Kabilang dito ang Japan, Australia, at India, upang mapagbuti ang mga kakayahan ng bansa sa pamamahala at pagtatanggol ng ating karagatan. Gayundin ay upang paunlarin ang diplomatiko at pang-ekonomiyang pagkilos nito laban sa Tsina.
- Ituloy ang isang multilateral na istratehiya sa iba pang mga bansa sa Timog-silangang Asya. Lalo na ang pakikipag-ugnayan natin sa mga may katulad na interes sa West Philippine Sea. Ito ay upang isulong ang nagkakaisang panawagan na sumunod ang Tsina sa internasyonal na batas at sa 2016 arbitral ruling.
- Palawakin ang presensya ng Pilipinas sa karagatan lalo na sa mga pinagtatalunang lugar. Sa pamamagitan ng paglalagay ng mas maraming sasakyang pandagat at coast guard, sasakyang panghimpapawid, at surveillance system, at sa pamamagitan ng pagsuporta sa kabuhayan at seguridad ng mga mangingisda at sibilyan ng bansa ay maipapakita ng bansa ang determinasyon nito na protektahan ang ating teritoryo.
- Mamuhunan sa modernisasyon ng military defense at pagpapaunlad ng mga imprastraktura nito. Lalo na sa mga outpost ng pambansang militar sa Spratly Islands, upang mapabuti ang kahandaan at katatagan nito sa harap ng mga aktibidad ng militar at paramilitar ng Tsina.
- Magpatuloy na makisali sa mga diyalogo at pakikipagtulungan sa Tsina sa mga isyu na hindi sensitibo at kapwa kapaki-pakinabang. Bagama’t hindi mapagkakatiwalaang bansa ang Tsina, makabubuti pa rin sa diplomatikong pakikipag-ugnayan ng Pilipinas ang makilahok sa mga diyalogo sa Tsina. Ang mga hindi sensitibong isyung tulad ng pamamahala ng pangisdaan, pangangalaga sa kapaligiran, at tulong na makatao, ay makakatulong upang mabawasan ang mga tensyon at bumuo ng tiwala at kumpiyansa ang Pilipinas sa paningin ng mga ibang bansa.
Mga karapatan ng Pilipinas sa West Philippine Sea
Ang mga karapatan sa soberanya ng Pilipinas sa West Philippine Sea ay batay sa United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS), kung saan kapwa partido ang Pilipinas at China. Ayon sa UNCLOS, ang Pilipinas ay may mga sumusunod na karapatan:
- Ang karapatan sa 12-nautical-mile territorial sea sa paligid ng archipelagic baseline nito. Kung saan ito ay may ganap na soberanya sa lupa, tubig, airspace, at subsoil.
- Ang karapatan sa 200-nautical-mile exclusive economic zone (EEZ) na lampas sa territorial sea nito, kung saan ito ay may eksklusibong karapatan na galugarin at pagsamantalahan ang mga likas na yaman ng tubig, seabed, at subsoil. Gayundin ang iba pang mga aktibidad na pang-ekonomiya tulad ng pangingisda, produksyon ng enerhiya, at pananaliksik sa dagat.
- Ang karapatan sa continental shelf na umaabot hanggang 200 nautical miles mula sa mga baseline nito, o higit pa doon kung ito ay nakakatugon sa ilang partikular na pamantayan. Kung saan ito ay may eksklusibong karapatan na galugarin at minahin ang mga mineral at hindi nabubuhay na mga mapagkukunan ng seabed at subsoil.
- Ang karapatang protektahan at pangalagaan ang kapaligiran ng dagat at maiwasan ang polusyon sa loob ng mga maritime zone nito.
- Ang karapatang magsagawa ng mapayapang aktibidad tulad ng nabigasyon, overflight, at paglalagay ng mga submarine cable at pipeline sa loob ng maritime zone nito sa karagatan.
Ang legal na batayan para sa mga karapatang ito ay ang UNCLOS mismo, na isang komprehensibong kasunduan na nagtataguyod sa internasyonal na batas pandagat. Nagtatatag ito ng legal na balangkas para sa mapayapang paggamit at pamamahala ng mga karagatan.
Ang UNCLOS ay pinagtibay noong 1982 at ipinatupad noong 1994. Ito ay pinagtibay ng 168 na estado, kabilang ang bansang Pilipinas at Tsina.
Conclusion
Ang mga hidwaan sa West Philippine Sea ay isang masalimuot at sensitibong isyu na kinasasangkutan hindi lamang ng legal na aspeto. Kinapapalooban din ito ng pulitikal, pang-ekonomiya, at istratehiyang pang-militar.
Ang paglutas ng isyung ito ay nangangailangan ng pakikipagtulungan at pang-unawa ng lahat ng mga partidong kasangkot. Gayundin, mahalaga ang paggalang sa internasyonal na batas at ang mapayapang pag-aayos ng mga hindi pagkakaunawaan.
Ang UNCLOS ay nagbibigay ng malinaw at komprehensibong balangkas para sa limitasyon, pamamahala, proteksyon at pangangalaga ng mga hangganang pandagat. Ang Pilipinas, bilang isang responsableng bansa, ay tumutupad sa mga obligasyon nito sa ilalim ng UNCLOS. Nais ng ating bansa na itaguyod ang mga panuntunan ng batas at ang arbitration award sa West Philippine Sea.
Umaasa ang Pilipinas na ang Tsina, bilang isang miyembro at kapwa lumagda sa UNCLOS, ay susunod din sa desisyon ng UNCLOS. Hangad ng Pilipinas na makipagtulungan ang Tsina at iba pang bansa upang makamit ang isang mapayapa at matatag na West Philippine Sea.
References
- West Philippine Sea tensions are flaring between the Philippines and China
- Why does China claim almost the entire West Philippine Sea?
- China’s Maritime Claims in the West Philippine Sea – U.S. Department of State
- China resurrects its false claims on the West Philippine Sea islands
- West Philippine Sea confrontation hits China-Philippines ties
- The Environmental Collateral Damage of the West Philippine Sea Conflict
- A Balanced Threat Assessment of China’s West Philippine Sea Policy
- What is the West Philippine Sea dispute? – BBC News
- US renews vow to defend PH amid China’s aggression in West Philippine Sea
- Explainer: what are the legal implications of the West Philippine Sea ruling?
- Let’s Call China’s Actions in the West Philippine Sea What They Really Are
- West Philippine Sea – Wikipedia
- The Recent History of the West Philippine Sea: A Timeline
- How Can a Decaying Warship Cause Tension in the South China Sea?
- US Navy warships operating in South China Sea facing threats from Chinese fishing militia
Discover more from The Pinoy Site
Subscribe to get the latest posts sent to your email.